Ana Sayfa
Makaleler
Avrupa Birliği
Bakış Açısının Önemi

Avrupa’da birçok hükümet son seçimlerde önemli kayıplarla karşılaştı. Bu durum ilgili hükümetlerin başarısı veya başarısızlığından çok Avrupa vatandaşlarının bakış açılısıyla ilgili. Önümüzdeki dönemde Avrupa’da şu anda iktidarda olan tüm hükümetlerin değişmesi hiç de sürpriz olmamalı. Avrupalların bakış açısı değişmedikçe, bir sonraki hükümetlerin de hızla değişmesi kaçınılmaz olacak. Çünkü, Avrupalıların karşılanamaz beklentileri var. Bu beklentilerin karşılanamamasından dolayı kendilerine bakmak ve değiştirmek yerine, sorunu hep başkalarında görme eğilimleri seçim dönemlerinde kim iktidarda ise ona yöneliyor.

İnsanlar, kurumlar ve toplumlar yaşlandıkça ve zenginleştikçe daha konservatif oluyor ve ilerlemek yerine ellerindekini koruma güdüsü ön plana çıkıyor. Avrupa’nın da zengin olması, demografik olarak yaşlanıyor olması onları korumacılığa yönlendiriyor: Çalışma saatlerinin sınırlandırılmasını korumaya, milli şirketlerini korumaya, göçten korunmaya, sosyal devleti aşırı boyutlarıyla korumaya, global kuruluşlarda tarihi nedenlerle elde edilmiş ancak mevcut dünya dengelerini yansıtmaktan uzak olan hakları korumaya (UN gibi).

Oysa, mevcudu korumaya yönelenler beraberliğe oynayan takımlara benzer. Alabilecekleri en iyi sonuç beraberlik olur, muhtemelen de yenilirler. İlerlemeden, gol atmadan kazanmak olmuyor.

Gelecek ile ilgili hülyası olmayan toplumların gelişmesi de güç olur. Hülyanın, mevcudu korumaya değil, gelişmeye odaklı olması onun heyecan yaratmasını ve gerçekleştirilebilmesini sağlayan önemli unsurlardan biridir.

Son 40 senedir ortaya koyduğu değerler ile AB birçok ülke için cazibe merkezi oldu. Nedir AB’yi bugünkü başarısına taşıyan değerler?: (i) insana ve insan haklarına saygı, (ii) katılımcı bir demokrasi anlayışı, (iii) fikir özgürlüğü (basın özgürlüğü), (iv) girişim özgürlüğü, liberal ve rekabetçi bir ekonomi anlayışı, (v) kanun ve kurallara saygı ve uyum, (vi) farklılıkların bir arada yaşamasının güç oluşturduğu anlayışı ve (vii) inanç özgürlüğü.

Bu değerler, bu güne kadar AB’nin hem ekonomik olarak gelişmesine hem de yüzyıllardır savaşlarla yaşamak zorunda kalan bir toplumun barış kültürüne ulaşmasını sağladı. Bir başka ifade ile bu değerler, AB’nin çıkarlarıyla da uyumluydu. Değerlerin gerçek testi çıkarlarla çatıştığı durumlarda onlara ne kadar bağlı kalındığı ile belli olur.

Bugün yaşlanmakta olan ve göreceli rekabet gücünü kaybetmeye başlayan AB’nin birçok açıdan bu değerlerle çelişkilere düştüğü ve dar görüşlü bir korumacılık anlayışına yönelmekte olduğu gözlemleniyor. Genişlemeyi sınırlama, şirket alım-satımlarına milli çıkarlar savıyla karşı çıkma, bazı özgürlükleri sınırlama gibi adımların sıklaşması bu durumu gözler önüne seriyor.

Oysa, AB içine kapanık, korumacı bir anlayış yerine dünyayı daha iyiye götürmeye çalışan vizyoner bir yaklaşımı benimserse, hem kendi sorunlarını aşmada, hem de değerleriyle takip edilecek bir örnek oluşturarak dünyanın birlikte gelişme ve barış kültürüne geçmesine liderlik yapabilir.

AB kendi içinde refah düzeyini ve güç dengelerini korumaya yönelirse, öncelikle geleceğin dünyasındaki önemini ve karşılaştırmalı refah düzeyini kaybedeceğini iyi anlamalı. Dünyanın en başarılı kalecisine sahip futbol takımı bile golcüleri olmaksızın, galip gelemez. Korumaya dönük bir yaklaşım, aslında gerilemenin başlangıcını temsil eder.

Nitekim, yaşlanan nüfusuna sosyal devlet geleneği içinde yaşam seviyesini korumayı üstlenen bir Avrupa için tehlike çanları çalıyor demektir. Bu konuda geliştirilen senaryolar, AB’nin çalışma saatlerindeki kısıtlamalar, işe alma ve işten çıkarma konusundaki katı politikalar ve çok yüksek sosyal güvence vermenin maliyetleri nedeniyle dünya ekonomisindeki payının düşeceğini gösteriyor.

AB’nin kültürel çeşitliliğe önem veren politikalarına rağmen, gerek AB ülkeleri arasında nüfus hareketlerinin çok sınırlı olması toplumsal korumacılık güdülerinin bir göstergesi olarak algılanabilir. Benzer şekilde Almanya’nın bilgi teknolojileri konusunda nitelikli yabancıları cezbetme politikasının da yeterince başarılı olmamasının ardında kültürel korumacılık anlayışı yatıyor olabilir mi? AB’nin yaratıcılık alanındaki açığını kapatmasının yollarından birisi de farklı kültürlerden, farklı deneyimlerden gelen kişilerin bir arada yaşamasını sağlamaktan geçiyor. Bir arada yaşamayı, bir birine tahammül eden ve yan yana fakat ayrı yaşamak olarak algılanmamalı. Birlikte yaşamak, birlikte çalışmak, birlikte eğlenmek, bir birinden öğrenerek değişmeye eğilimli olmak, farklılıkların zenginliğinden ve yaratıcı dürtüsünden keyif almak demektir.

AB’nin yeni teknolojilerin risklerinden kendilerini koruma güdüleri, acaba AB’nin teknolojik ve ekonomik gelişimini etkiler mi? Örneğin, genetik olarak değiştirilen yiyecekleri reddetmek, veya gen bilimini gelecek nesilleri şekillendirmek için kullanmaktan çekinmek anlaşılır bir yaklaşım olmakla birlikte, acaba bu konuda daha liberal olan uzak doğu toplumlarına göre Avrupa’nın geride kalması sonucunu getirir mi?

AB’nin karar mekanizmalarının yavaşlığı ve sonuç odaklı olmak yerine girdi odaklı olması AB’nin değişen dünya şartlarına uyum kapasitesini nasıl etkileyecek? Ekonomi oyuncularını nasıl etkileyecek? Dünya yatırım kaynakları AB’ye eskisi kadar akacak mı? Hızlı hareket etme kabiliyetinden yoksun olmak, birçok konuda küçük devletlerin veto hakkı olması değişim yeteneği yerine mevcudun korunduğu bir yaklaşım mı hakim kılacak? Bunlar AB’nin geleceği için cevaplanması gereken sorulardan bazıları.

Oysa, mevcudu korumaya değil de, geleceği şekillendirmeye odaklanan bir AB, hem politikalarında, hem de uygulamalarında önemli reformları gerçekleştirebilir. Üstelik dünyaya örnek olmaya odaklanan bir AB için Türkiye’nin de önemli bir değeri olacaktır. Türkiye gibi derin bir kültür, devlet geleneği ve dünya liderliği deneyimini bağrında bulunduran bir üyenin varlığı AB’nin dünyanın barış içinde birlikte gelişme kültürüne ulaşmasına önemli katkıda bulunabilecektir.

Ayrıca, Türkiye gibi demografik yapısı AB’yi tamamlayıcı nitelikte olan; girişimciliği ve ekonomik büyüme hızıyla Avrupa’ya ‘viagra’ etkisi yapabilecek bir ekonomiye sahip; AB’nin enerji kaynaklarını çeşitlendirmesine önemli katkıda bulunabilecek; Kafkaslar, Orta-Doğu, Balkanlar ve Türki Cumhuriyetlerle ilgili konularda AB’ye güç katabilecek bir ülkenin AB üyeliği AB’nin daha vizyoner bir yaklaşıma yönelmesine de destek olacaktır.

Özetle, Türkiye’nin AB üyeliği aslında Avrupa’nın gelecek ile ilgili bir hülyası olup olmamasına bağlıdır. AB içine kapanmak yerine dünyaya örnek olmayı hedeflerse, Türkiye’nin üyeliğine kucak açacaktır. Aksi takdirde, göreceli olarak kaybeden, bundan dolayı mutsuz olan ve demokratik olarak seçilen hükümetleri sürekli olarak değiştirme eğiliminde olan bir Avrupa ile karşı karşıya kalacağız. Bu nedenle, Avrupa’nın düşünce yapısını gelecek odaklı olmaya yönlendirecek çalışmalara öncülük yapmak, Türkiye’nin Avrupa’ya yapabileceği en önemli katkı olur.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Parlamentolarda Tarih Yazmak
Bu hafta Fransa Parlamentosu’nda gündeme gelecek olan Ermeni meselesi konusunda Türkiye’de maalesef birçok kişi yeterince bilgi...
Bakış Açısının Önemi
Avrupa’da birçok hükümet son seçimlerde önemli kayıplarla karşılaştı. Bu durum ilgili hükümetlerin başarısı veya başarısızlığından çok...
Karşılıklı Bağımlılığı Hazmedebilmek
Pitsburgh’aki G-20 toplantıları ve İstanbul’daki IMF-Dünya Bankası toplantıları dünyanın değişmekte olduğunu net bir şekilde ortaya koydu....
Avrupanın Geleceği Türk Gençliği
Demografik gelişmeler en kolay tahmin edilebilen trendler arasında yer alıyor. Örneğin, büyük bir salgın veya savaş...
Avrupa’nın Kimlik Bunalımı
Gelecek ile ilgili hülyası olmayan toplumların gelişmesi de güç olur. Hülyanın, mevcudu korumaya değil, gelişmeye odaklı...
AB’yi de Geliştiren Bir Türkiye
3 Ekim 2005 AB ile üyelik müzakerelerinin başladığı önemli bir dönüm noktası oldu. Müzakerelerin başlaması kararı...
Davranışlarıyla Avrupalı Olmak
AB denince akla ilk gelen Türkiye’nin AB’ye üye olup olamayacağı, üyelik için daha neler yapılması gerektiği,...
Hayal Kurmanın Gücü
Türkiye’nin gündemindeki en önemli konu AB ile ilişkiler. Bu ilişki sürecini yürütürken kendimize güvenmek, sadece Türkiye’nin...
AB ile Müzakerelerde Temel Yaklaşımı
2005 yılı AB ile üyelik müzakerelerinin başlayacağı önemli bir dönüm noktası olacak. Müzakerelerin başlaması kararı alınırken...
Dünyaya Örnek AB
Geçtiğimiz hafta İstanbul’daki Kalite Kongresinde AB’nin geleceği, dünyaya liderlik edip, edemeyeceği tartışıldı. Sonuç: AB içine kapanık,...
AB ve Dünya Liderliği
Bu sene 13-15 Ekim’de KalDer tarafından düzenlenecek Kalite Kongresi’nin ana teması “AB ve Dünya Liderliği” olarak...
AB Üyeliği ve İçerik Açığı
Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üyelik görüşmelerine başlaması yine ileriki bir tarihe kaldı. AB vatandaşlarının çoğunun Türkiye’nin üyeliği...
2020′ de AB Ve Türkiye
“Gelecek, düşlerinin güzelliğine inananlarındır” Eleanor Roosevelt Türkiye ile Avrupa Birliği ilişkilerinin yirmi yıl sonra gelebileceği noktanın...