Ana Sayfa
Makaleler
Kamu Reformu
Güven Açığı

“Doğruları söyleme, sorumlu bir yurttaş olmanın baş koşuludur.”
J. Edgar Hoover

Kamu sektörü bütçe açıklarının, enflasyon olarak topluma getirdiği ağır sorunları çözmek üzere ciddi bir program başlatmamız çok uzun zaman aldı. Ancak, bugün kamunun bütçe açıklarından daha önemli bir açığı var: Kendisine duyulan güven açığı.

Bugün toplumun her kesiminde, hatta kamu çalışanlarında da kamu hizmetlerinin kalitesinden memnuniyetsizlik olduğu yadsınamaz. Dolayısıyla, IMF programına benzer bir şekilde, bu yaygın yurttaş memnuniyetsizliğini gidermek üzere bir çalışma programına ihtiyaç var.
Kamu yönetimlerinin, değişen şartlara ve beklentilere cevap vermek üzere yeniden yapılanması, özel sektör kadar hızlı olamıyor. Nitekim, dünyanın en gelişmiş ülkelerinde bile yurttaşların kamuya duydukları güven, son kırk yılda önemli ölçüde azaldı. Örneğin, A.B.D.’de yurttaşların kamuya duydukları güven 1960′larda yüzde 70′ten 1994′te yüzde 20′ye kadar düştü. Bu gidişi değiştirmek için kamu sektöründe Toplam Kalite Yönetimi’ni (TKY) başlatan Clinton-Gore yönetimi, sekiz yılda bu oranın yüzde 40′lara kadar yükselmesini sağladı.

Ülkemizde de kamuya duyulan güvenin yeniden kazanılması için öncelikle anlayış değişikliğine ihtiyaç var. Nasıl ki, özel sektörde TKY, asıl patronun yöneticiler veya hissedarlar değil, müşteri olduğu bilinciyle başlıyorsa, kamu sektöründe de TKY asıl patronun bürokratlar veya politikacılar değil, yurttaş olduğu bilinciyle başlayabilecek.

Kamuda verimsizliğin kaynağı çalışan değil, sistemdir. TKY, hataları kontrol etmek üzere kurulmuş bir sistemin kendisinin hatalı olduğunu, aslolanın hata üretmeyen bir sistem olduğunu vurgular. Çalışanına güvenmeyen bir yönetim, TKY de uygulayamaz, başarılı da olamaz. Çünkü, her adımı kontrol etmeye çalışmak üretkenliği ve yaratıcılığı engeller. Oysa, bizim devlet anlayışımız ne yurttaşına, ne de çalışanına güveniyor.

Örneğin, Devlet İhale Kanunu’nun “en ucuza” verme prensibi, karar konumundaki çalışanına güvensizliğin bir ifadesidir ve çoğu kez devletin kalitesiz girdiler almasına ve dolayısıyla da kalitesiz ürün üretmesine yol açar. Elbette ki, özel sektörde de girdi fiyatları yakından izlenir ve maliyetler düşürülmeye çalışılır; ancak satın alan kişinin inisiyatif kullanabilmesi genellikle kurumun kazancını artırır. Benzer şekilde devlet yapılanmasının merkezi olması, taşra teşkilatına güvensizliğin bir ifadesidir ve kararların konuya en yakın olanlarca alınmasını engellediği için genelde verimsizliğe yol açar. Devlet personel politikalarında yöneticilerin, maaş-prim belirleme veya yetersiz personeli değiştirme yetkilerinin olmaması da kamu yöneticilerine güvensizliğin bir ifadesidir ve yönetim etkinliğini sınırlamaktadır.

TKY anlayışı, ölçülmeyen performansın iyileştirilemeyeceğini vurgular. Ne var ki, kamu sektöründe sonuçlar değil, girdiler ölçülür. Üstelik, sadece birer yıllık dönemlerle!.. Mevcut kamu sistemleri ile yönetim, bilançolara, yatırım dönemi nakit akışlarına bakmaksızın, sadece birer yıllık gelir-gider tablolarıyla şirket yönetmek gibidir. Kamu sektöründe kaliteli bir yönetim için anlayışın yanısıra sistemlerin de değişimi gerekiyor.

Toplumsal yaşamı düzenleyen, hayati önemdeki hizmetleri sağlayan kamu yönetiminin verimliliğini artırmadan, yaşam kalitesinin yükselmesini bekleyemeyiz. Özel sektörde olduğu gibi, kamu hizmeti veren kurumlarımızın da faaliyetlerini müşteri, başka bir deyişle yurttaş memnuniyetine odaklaması, sürekli iyileşmeyi amaçlaması, katılımcı ve şeffaf bir yönetimi benimsemesi, ölçülebilir hizmet sonuçlarını hedeflemesi, işlevini daha etkin biçimde yerine getirmesi demektir.

KalDer’in bu hafta Ankara’da düzenlediği 1. Kamu Sempozyumu’nda açıklanan ve 2001 yılından itibaren verilmesi planlanan “Kamu Kuruluşları Ulusal Kalite Ödülü”, kamu kuruluşlarının TKY’ni benimsemesini hızlandırmayı hedefliyor. Kamu kuruluşlarının TKY’ni uygulamaları, kamuya duyulan güven açığının da kapatılabilmesi için en etkin araç olacaktır.

“Toplam Kalite Yönetimi” kavramının belki de en önemli sözcüğü, bütünselliği ifade eden “Toplam” sözcüğüdür. Dünya devletleri arasındaki konumumuzu yükseltmek, yüksek yaşam kalitesine ulaşmak istiyorsak, toplumumuzun bütün kurumlarında TKY’ni uygulamalıyız.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Sabah Gazetesi İşte İnsan Ekİ
Kamu Yönetiminde Karar Kalitesi
İnsanoğlu, özlemlerini gerçekleştirebilmek, yaşam ile ilgili risklerini yönetebilmek üzere topluluklar halinde yaşamaya başladığından bu yana ortaklaşa...
Demokraside Rekabet Engelleri
İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir arada sürdürebilmeleri ve refah düzeylerini geliştirecek fırsatlara sahip olabilmeleri için...
Verimliliği Artıran Şehirler
Dünyada şehirleşme ve ekonomide hizmet sektörünün payı her geçen gün artıyor. Her geçen gün daha çok insan...
Hissedar Olarak Devlet
Ekonomik kriz dünyada birçok bankanın devletleştirilmesine neden oldu. Bunların arasında Fortis, Dexia gibi bizim daha önce...
Yalın Devlet
Küresel ekonomik kriz dünyada devletlerin rolünün tekrar tartışılmasını gündeme getirdi. İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir...
Belediye Seçimleri
Belediye seçimleri ile ilgili olarak kamuoyunun genellikle odaklandığı konu adayların kişisel özellikleri ve hangi partiye mensup...
Düzenleyici Etki Analizleri
Devlet birçok konuda aldığı kararlarla toplumsal yaşamın kalitesini etkiliyor. Toplumsal kararlar, gerek karmaşıklıkları nedeniye, gerekse uzmanlık...
Yazı Tura İle Politika
Doğa bilimleri ile sosyal bilimler arasındaki en önemli fark sosyal bilimlerde yapılan gözlemlerin gözleneni değiştirmesidir. Örneğin,...
Düzenleyici Etki Analizleri
Kamu kaynaklarını doğru ve verimli bir şekilde kullanmak bir ülkenin gelişimi için en önemli konulardan birisidir....
İyi Yönetişim El Kitabı
Kamu kaynaklarını doğru ve verimli bir şekilde kullanmak bir ülkenin gelişimi için en önemli konulardan birisidir....
Vergi ve Toplumsal Uzlaşma
İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir arada sürdürebilmeleri ve refah düzeylerini geliştirecek fırsatlara sahip olabilmeleri için...
Demokrasi Performanstır
Küresel vatandaşlığın ön plana çıkmaya başladığı bir dünyada ne insan hakları, ne de demokrasi geleneksel anlamlarıyla...
Kamu Sektöründe Fizibilite
Kamu sektörü projeleri toplumsal fayda sağlamak üzere gerçekleştirilen ve vergi gelirleriyle finanse edilen yatırımlardır. Bu nedenle,...
Kamu Müdahalesi ve Strateji
Ülkemizde düzenleyici ve denetleyici kurulların rolü her geçen gün artıyor. AB süreci ile birlkte yükselen bu...
Kamusal Nitelikli Hizmetler
Bazı hizmetler sadece o hizmetin ücretini ödeyenlere değil, aynı zamanda toplumun daha geniş kesimlerine de fayda...
Kamu Reformu
Devletin rolü sadece ülkemizde değil, bütün dünyada tartışılıyor. Bu tartışma kamu otoritesinin en azından yedi sorumluluk...
Üst Kurullar
Dünyada değişen ekonomik, sosyal ve siyasi şartlar karşısında devletin rolü sorgulanıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi...
Tutumluluk Verimlilik, Etkinlik
Refah düzeyimizi geliştirmek için toplum olarak bu kavramları yaşamımızın her evresine yansıtmayı öğrenmeliyiz. Özellikle de kamu...
Yerel Yönetim Reformu
Ülkemizde önemli bir reform süreci başladı. Kamu Yönetimi Temel Kanunu geçici maddeler haricinde TBMM’nce kabul edildi....
Özelleştirme ve Kamu Reformu
Özelleştirme Türkiye’nin, lügatına giriş tarihi itibarıyla öncüler arasında olduğu, uygulama açısından ise çok geri kaldığı bir...
Üst Kurulların Bağımsızlığı
Devlet doğru ve etkin çalıştığında vatandaşlarının refah düzeyi artıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi günümüzde çoğu...
Kamu Yönetimi ve Etik Değerler
Kamu sektöründeki “güven açığı” kamu yönetiminin en önemli sorunu haline geliyor. Bu durum, özellikle demokrasi ile...
GSMH Ölçümünde Kalitenin Rolü
Her yıl, özellikle de gelişmiş ülkelerin, GSMH hesaplarında servis sektörünün payı artıyor. Üstelik ülkeler arasındaki GSMH’nın...
Kamu Yönetimi Reformu
Devletin rolü sadece ülkemizde değil, bütün dünyada tartışılıyor. Bu tartışma kamu otoritesinin en azından beş sorumluluk...
Kamu Yönetimi ve Üst Kurullar
Dünyada değişen ekonomik, sosyal ve siyasi şartlar karşısında devletin rolü sorgulanıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi...
Güvenilirliğin Yedi İlkesi
Başkalarının kaynaklarını kullanan herkes, onların güvenini kazanmak zorundadır. Ülkemizde yaşanan derin kriz, ABD’de dünyanın en büyük...
Güven Açığı
“Doğruları söyleme, sorumlu bir yurttaş olmanın baş koşuludur.” J. Edgar Hoover Kamu sektörü bütçe açıklarının, enflasyon...
Devlet ve İnternet
“Bugünün en önemli sorunu, geleceğin eskisi gibi olmadığıdır.” Paul Valery Davos her yıl dünyaya yön veren...