Ana Sayfa
Makaleler
Kamu Reformu
Kamu Müdahalesi ve Strateji

Ülkemizde düzenleyici ve denetleyici kurulların rolü her geçen gün artıyor. AB süreci ile birlkte yükselen bu trendin ilk adımlarından birisi Rekabet Kurumu’nun oluşturulması ile atıldı. Bazı büyük şirketler Rekabet Kurumu’nun kurallarına uyum için hazırlıklar yaptıysa da, birçok şirket henüz rekabet kurallarını stratejik bir avantaj olarak kullanamıyor. Önümüzdeki dönemde yatırımlarını enerji, telekom gibi çok büyük ve önemli piyasalara yönlendirmeyi düşünen şirketler sadece Rekabet Kurumu’nun değil, aynı zamanda Telekom Kurumu ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu gibi düzenleyici ve denetleyici kurullarla birlikte yaşamayı öğrenmeleri gerekiyor.

Şirket stratejilerini büyük ölçüde etkileme potansiyeline sahip olan düzenleme ve denetleme kurallarını ve potansiyel değişiklikleri yakından takip edebilmek ve starateji geliştitrirken gözönüne alabilmek bu gibi sektörlerde önemli bir yetkinlik olarak öne çıkıyor. Üstelik, kamu müdahalesi sadece düzenleyici ve denetleyici kurullarla da sınırlı değil, örneğin ilaç sanayi sağlık büyük ölçüde sağlık bakanlığı politikalarına bağlı olarak gelişiyor. Basel II gibi dünyadaki düzenlemeler bankacılık sektöründeki stratejilere yansıyor.

Çok çeşitli sektör üzerindeki kamu müdahalesini kaçınılması gereken bir olgu olarak değil, şirketler ile toplum arasındaki bir sosyal kontrat olarak algılamak ve toplumsal değişimlerin veya şirketler açısından ortaya çıkan bazı aşırılıkların dengelenmesi taleplerinin bu kontratlara yansımasını doğal görmek gerekiyor. Bu nedenle, örneğin çevre konusundaki duyarlılıklara sosyal sorumluluk çerçevesinde cevap vermeyen endüstrilerin, daha kısıtlayıcı düzenlemelerle karşılaşmaları, bankacılık sektöründe yaşanan aşırılıkların çeşitli düzenlemelerle kontrol altına alınmaya çalışılmasını bir toplumsal talebin sonucu olarak görmek gerekiyor.

Kamu müdahelesinin bu kadar önemli sonuçları olmasına rağmen birçok şirket bu konuyu Ankara temsilcisinin ve/veya avukatlarının dar alanında değerlendiriyor ve üst yönetimin, stratejinin temel unsuru olarak algılamıyor. Oysa, düzenlemelerin teknik, ekonomik ve sosyal boyutları gözönüne alınarak stratejik düşüncenin temel unsurlarından birisi olarak değerlendirilmesi daha etkin stratejilerin geliştirilmesi açısından büyük önem taşıyor. Bunun yanısıra, en üst yönetimin konuyu sadece bir kurul veya bir bürökratik birim ile ilgili olarak algılaması yerine konu ile ilgili tüm paydaşları ve onların çıkarlarını dengeleyecek bir yaklaşım olarak benimsemesi arasında önemli farklar oluşuyor. Özetle, toplumsal beklentiler bir noktada politik talepler olarak şekilleniyor ve konunun tüm boyutları ele alınmaksızın, çeşitli koalisyonlar kurulmaksızın şirketlerin geleceğini bu derece önemle etkilyen konularda aktif bir katılımcı olmak mümkün olamıyor.

Bu nedenle, bu konuda başarılı olan şirketler gelişmekte olan düzenleyici trendleri, toplumsal beklentileri ve bunların şirketin geleceğine olan potansiyel etkilerini belirleyen risk profili çalışmaları hazırlıyorlar. Bu hazırlıkların aynı zamanda çeşitli paydaşların beklentilerini ve çıkarlarını da gözetmesini, bunlar arasında denge oluşturabilecek yaklaşımlar geliştirilmesini sağlamaya çalışıyorlar. Bu konuda başarılı olabilmek için toplumla yapılan (yazılı olmasa da) sosyal kontratı iyi anlama ve yönetme konusunu en üst düzeyde ele alıyorlar.

Özetle, karşılıklı bağımlılığın arttığı bir ortamda toplumsal beklentiler ve çıkarlar kendilerini kamunun düzenlemelerine ve denetlemesine yansıtıyor. Dünyadaki trendler de ülkemize daha hızla yansıyor. Bu nedenle, birçok sektörde çevre şartlarını iyi algılamak ve kamu müdahelelerini göz önüne alarak geleceğe bakabilmek ve çeşitli paydaşlarla kurulan koalisyonlarla bu düzenlemelerin sağlıklı olarak ortaya çıkmasına katkıda bulunmak önemli bir stratejik öncelik haline geliyor.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Dünya Gazetesi
Kamu Yönetiminde Karar Kalitesi
İnsanoğlu, özlemlerini gerçekleştirebilmek, yaşam ile ilgili risklerini yönetebilmek üzere topluluklar halinde yaşamaya başladığından bu yana ortaklaşa...
Demokraside Rekabet Engelleri
İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir arada sürdürebilmeleri ve refah düzeylerini geliştirecek fırsatlara sahip olabilmeleri için...
Verimliliği Artıran Şehirler
Dünyada şehirleşme ve ekonomide hizmet sektörünün payı her geçen gün artıyor. Her geçen gün daha çok insan...
Hissedar Olarak Devlet
Ekonomik kriz dünyada birçok bankanın devletleştirilmesine neden oldu. Bunların arasında Fortis, Dexia gibi bizim daha önce...
Yalın Devlet
Küresel ekonomik kriz dünyada devletlerin rolünün tekrar tartışılmasını gündeme getirdi. İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir...
Belediye Seçimleri
Belediye seçimleri ile ilgili olarak kamuoyunun genellikle odaklandığı konu adayların kişisel özellikleri ve hangi partiye mensup...
Düzenleyici Etki Analizleri
Devlet birçok konuda aldığı kararlarla toplumsal yaşamın kalitesini etkiliyor. Toplumsal kararlar, gerek karmaşıklıkları nedeniye, gerekse uzmanlık...
Yazı Tura İle Politika
Doğa bilimleri ile sosyal bilimler arasındaki en önemli fark sosyal bilimlerde yapılan gözlemlerin gözleneni değiştirmesidir. Örneğin,...
Düzenleyici Etki Analizleri
Kamu kaynaklarını doğru ve verimli bir şekilde kullanmak bir ülkenin gelişimi için en önemli konulardan birisidir....
İyi Yönetişim El Kitabı
Kamu kaynaklarını doğru ve verimli bir şekilde kullanmak bir ülkenin gelişimi için en önemli konulardan birisidir....
Vergi ve Toplumsal Uzlaşma
İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir arada sürdürebilmeleri ve refah düzeylerini geliştirecek fırsatlara sahip olabilmeleri için...
Demokrasi Performanstır
Küresel vatandaşlığın ön plana çıkmaya başladığı bir dünyada ne insan hakları, ne de demokrasi geleneksel anlamlarıyla...
Kamu Sektöründe Fizibilite
Kamu sektörü projeleri toplumsal fayda sağlamak üzere gerçekleştirilen ve vergi gelirleriyle finanse edilen yatırımlardır. Bu nedenle,...
Kamu Müdahalesi ve Strateji
Ülkemizde düzenleyici ve denetleyici kurulların rolü her geçen gün artıyor. AB süreci ile birlkte yükselen bu...
Kamusal Nitelikli Hizmetler
Bazı hizmetler sadece o hizmetin ücretini ödeyenlere değil, aynı zamanda toplumun daha geniş kesimlerine de fayda...
Kamu Reformu
Devletin rolü sadece ülkemizde değil, bütün dünyada tartışılıyor. Bu tartışma kamu otoritesinin en azından yedi sorumluluk...
Üst Kurullar
Dünyada değişen ekonomik, sosyal ve siyasi şartlar karşısında devletin rolü sorgulanıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi...
Tutumluluk Verimlilik, Etkinlik
Refah düzeyimizi geliştirmek için toplum olarak bu kavramları yaşamımızın her evresine yansıtmayı öğrenmeliyiz. Özellikle de kamu...
Yerel Yönetim Reformu
Ülkemizde önemli bir reform süreci başladı. Kamu Yönetimi Temel Kanunu geçici maddeler haricinde TBMM’nce kabul edildi....
Özelleştirme ve Kamu Reformu
Özelleştirme Türkiye’nin, lügatına giriş tarihi itibarıyla öncüler arasında olduğu, uygulama açısından ise çok geri kaldığı bir...
Üst Kurulların Bağımsızlığı
Devlet doğru ve etkin çalıştığında vatandaşlarının refah düzeyi artıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi günümüzde çoğu...
Kamu Yönetimi ve Etik Değerler
Kamu sektöründeki “güven açığı” kamu yönetiminin en önemli sorunu haline geliyor. Bu durum, özellikle demokrasi ile...
GSMH Ölçümünde Kalitenin Rolü
Her yıl, özellikle de gelişmiş ülkelerin, GSMH hesaplarında servis sektörünün payı artıyor. Üstelik ülkeler arasındaki GSMH’nın...
Kamu Yönetimi Reformu
Devletin rolü sadece ülkemizde değil, bütün dünyada tartışılıyor. Bu tartışma kamu otoritesinin en azından beş sorumluluk...
Kamu Yönetimi ve Üst Kurullar
Dünyada değişen ekonomik, sosyal ve siyasi şartlar karşısında devletin rolü sorgulanıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi...
Güvenilirliğin Yedi İlkesi
Başkalarının kaynaklarını kullanan herkes, onların güvenini kazanmak zorundadır. Ülkemizde yaşanan derin kriz, ABD’de dünyanın en büyük...
Güven Açığı
“Doğruları söyleme, sorumlu bir yurttaş olmanın baş koşuludur.” J. Edgar Hoover Kamu sektörü bütçe açıklarının, enflasyon...
Devlet ve İnternet
“Bugünün en önemli sorunu, geleceğin eskisi gibi olmadığıdır.” Paul Valery Davos her yıl dünyaya yön veren...