Ana Sayfa
Makaleler
Kamu Reformu
Kamu Yönetimi ve Etik Değerler

Kamu sektöründeki “güven açığı” kamu yönetiminin en önemli sorunu haline geliyor. Bu durum, özellikle demokrasi ile yönetilen toplumlarda, sistemin yönetim ve yönlendirme yetkinliğini de zedeliyor.

Tüm dünyada kamu sektörünün, özellikle son dönemde, yitirdiği toplumsal güveni tekrar kazanabilmesi için etik değer ve davranışlara özen göstermesi gerekiyor. Nitekim, Avusturalya, Yeni Zelanda, Hollanda, Norveç, Finlandiya, Portekiz, İngiltere, A.B.D. ve Meksika gibi birçok ülkede kamu yönetiminde etik değerler ve davranışlar konusunda önemli reformlar gerçekleştiriliyor. Bu reformların özü kamu sektörünün “kural odaklı” bir yönetim anlayışından “değerler ve sonuç odaklı” bir yönetim anlayışına yönelmesi olarak özetlenebilir.

Bu reformların özü kamu sektörünün “kural odaklı” bir yönetim anlayışından “değerler ve sonuç odaklı” bir yönetim anlayışına yönelmesi olarak özetlenebilir.

Bu reformların başarısı için etik değerler hayati bir önem taşıyor. Çünkü hataları ve etik olmayan davranışları önlemek üzere detaylı kurallar oluşturma süreci kamu çalışanlarının hareket kabiliyetini, yaratıcılığını ve dolayısıyla kamu hizmetlerinin performans kalitesini olumsuz etkiliyor. Diğer yandan, yerinden yönetim için gerekli yetki devri, vatandaşların yükselen beklentileri, teknolojinin getirdiği hızlı bilgilenme süreci ise kamu çalışanları üzerindeki sorumluluk baskısını artırıyor. Bu sorumluluğun hakkıyla yerine getirilebilmesi bir taraftan sonuçlar üzerine odaklanmayı gerektiriken, diğer taraftan da davranış tarzında kamu yetkilerinin haksız kullanımını sınırlayacak bir yönetim anlayışını gerektiriyor.

Kamu yönetiminden iyi yönetim için beklenenler ekonomik rasyoneli olan, verimli, etkin, ve etik değerlere uygun kararlar ve uygulama olarak özetlenebilir.

Etik değerler, kanunların ötesinde toplumsal norm ve beklentilere uyumlu davranmak için gerekli yaklaşımları ifade ediyor. Bu konuda reform yapan ülkelerin deneyimleri sağlam bir “etik altyapısı” için gerekli şartların ortaya konmasına yardımcı oluyor:

Siyasi kararlılık ve seçilmişlerin örnek davranışlarda bulunması
Güçlü bir sivil toplum örgütlenmesi
Etkin hesap verme süreçlerinin oluşturulması
Bağımsız bir etik koordinasyon kurulu kurulması
Yön gösterici ancak kısıtlayıcı olmayan iş etiği kurallarının oluşturulması ve iletişiminin sağlanması
Kamu çalışanları için etkin bir eğitim ve en iyi uygulamalarla kıyaslama sürecinin oluşturulması
Uygun çalışma şartlarının varlığı
Sağlam bir hukuki altyapının varlığı
Toplumsal güvenin kazanılabilmesi için hesap verebilirlik ilkesinin uygulanması gerekiyor. Aşağıdaki uygulamalar bu ilkenin hayata geçirilmesi için önemli adımları özetliyor:

Uygulamaların yazılı ve kayıtlı olarak gerçekleşmesi
Sonuç ve niyet odaklı denetim mekanizmaları
Sivil toplum kuruluşları ile danışma mekanizmaları
Etik olmayan davranışları ortaya çıkarmayı teşvik eden ve bu konuda girişimde bulunanları koruyan bir sürece sahip olunması
Kamu çalışanları için varlıklarını ve ilişkilerini açıklama zorunluluğu getirilmesi
Ancak, unutulmaması gereken bir hususun da etik değerlerin sadece kontrol mekanizmaları ile sağlanamayacağı, aynı zamanda iyi davranışların da teşvik edilmesi gerektiğidir. Denetim mekanizmalarının iyi çalıştırılması kamu yönetimi için özel öneme taşımaktadır. Olaylar gerçekleştikten sonra kararları doğru, yanlış olarak sınıflandırmak ve karar vericileri konunun bütününe bakmaksızın her hata için cezalandırmanın, kamu yöneticilerini korkak, karar alamaz, ve kamu kaynaklarının verimli kullanamaz bir konuma getirdiği birçok ülkede kabul edilmektedir. Denetim mekanizmalarının süreçleri iyileştirmek, etik değerlere uygun davranışları teşvik etmek ve performans geliştirici hedefiyle çalıştırılması yeni kamu yönetimi anlayışının sürdürülebilirliği açısından önem taşımaktadır.

Etik değerler, demokrasinin çalışabilmesi için siyasilerin ve kamu çalışanlarının dürüstlük ve tutarlılıklarını koruyabilmeleri için en önemli girdilerdendir. Yönetimin kalitesi, toplumun güveni etik değerlerle sağlanır. Etik değerlerin önemi, su gibi, cam gibi bulunamadıkları ortamlarda daha iyi anlaşılır.

Etik değerler, toplumsal güveni kazanabilmek için kamu hizmeti yapanların dikkat etmesi gereken ilkelerdir:

Toplumun çıkarlarını kendi çıkarlarının önünde tutma
Kendilerini finansal olarak başkalarına bağımlı halşe getirecek bağlantılara girmeme
Tarafsız olma
Hesap verebilir olma
Şeffaflık
Açıklık ve dürüstlük
Davranışlarla bu ilkeleri yaşamak
Kamu yönetim reformunun sadece kuralları değil, aynı zamanda değerler zincirini ve davranışları da değiştirmesi gerektiğini iyi anlamalıyız.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Dünya Gazetesi
Kamu Yönetiminde Karar Kalitesi
İnsanoğlu, özlemlerini gerçekleştirebilmek, yaşam ile ilgili risklerini yönetebilmek üzere topluluklar halinde yaşamaya başladığından bu yana ortaklaşa...
Demokraside Rekabet Engelleri
İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir arada sürdürebilmeleri ve refah düzeylerini geliştirecek fırsatlara sahip olabilmeleri için...
Verimliliği Artıran Şehirler
Dünyada şehirleşme ve ekonomide hizmet sektörünün payı her geçen gün artıyor. Her geçen gün daha çok insan...
Hissedar Olarak Devlet
Ekonomik kriz dünyada birçok bankanın devletleştirilmesine neden oldu. Bunların arasında Fortis, Dexia gibi bizim daha önce...
Yalın Devlet
Küresel ekonomik kriz dünyada devletlerin rolünün tekrar tartışılmasını gündeme getirdi. İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir...
Belediye Seçimleri
Belediye seçimleri ile ilgili olarak kamuoyunun genellikle odaklandığı konu adayların kişisel özellikleri ve hangi partiye mensup...
Düzenleyici Etki Analizleri
Devlet birçok konuda aldığı kararlarla toplumsal yaşamın kalitesini etkiliyor. Toplumsal kararlar, gerek karmaşıklıkları nedeniye, gerekse uzmanlık...
Yazı Tura İle Politika
Doğa bilimleri ile sosyal bilimler arasındaki en önemli fark sosyal bilimlerde yapılan gözlemlerin gözleneni değiştirmesidir. Örneğin,...
Düzenleyici Etki Analizleri
Kamu kaynaklarını doğru ve verimli bir şekilde kullanmak bir ülkenin gelişimi için en önemli konulardan birisidir....
İyi Yönetişim El Kitabı
Kamu kaynaklarını doğru ve verimli bir şekilde kullanmak bir ülkenin gelişimi için en önemli konulardan birisidir....
Vergi ve Toplumsal Uzlaşma
İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir arada sürdürebilmeleri ve refah düzeylerini geliştirecek fırsatlara sahip olabilmeleri için...
Demokrasi Performanstır
Küresel vatandaşlığın ön plana çıkmaya başladığı bir dünyada ne insan hakları, ne de demokrasi geleneksel anlamlarıyla...
Kamu Sektöründe Fizibilite
Kamu sektörü projeleri toplumsal fayda sağlamak üzere gerçekleştirilen ve vergi gelirleriyle finanse edilen yatırımlardır. Bu nedenle,...
Kamu Müdahalesi ve Strateji
Ülkemizde düzenleyici ve denetleyici kurulların rolü her geçen gün artıyor. AB süreci ile birlkte yükselen bu...
Kamusal Nitelikli Hizmetler
Bazı hizmetler sadece o hizmetin ücretini ödeyenlere değil, aynı zamanda toplumun daha geniş kesimlerine de fayda...
Kamu Reformu
Devletin rolü sadece ülkemizde değil, bütün dünyada tartışılıyor. Bu tartışma kamu otoritesinin en azından yedi sorumluluk...
Üst Kurullar
Dünyada değişen ekonomik, sosyal ve siyasi şartlar karşısında devletin rolü sorgulanıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi...
Tutumluluk Verimlilik, Etkinlik
Refah düzeyimizi geliştirmek için toplum olarak bu kavramları yaşamımızın her evresine yansıtmayı öğrenmeliyiz. Özellikle de kamu...
Yerel Yönetim Reformu
Ülkemizde önemli bir reform süreci başladı. Kamu Yönetimi Temel Kanunu geçici maddeler haricinde TBMM’nce kabul edildi....
Özelleştirme ve Kamu Reformu
Özelleştirme Türkiye’nin, lügatına giriş tarihi itibarıyla öncüler arasında olduğu, uygulama açısından ise çok geri kaldığı bir...
Üst Kurulların Bağımsızlığı
Devlet doğru ve etkin çalıştığında vatandaşlarının refah düzeyi artıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi günümüzde çoğu...
Kamu Yönetimi ve Etik Değerler
Kamu sektöründeki “güven açığı” kamu yönetiminin en önemli sorunu haline geliyor. Bu durum, özellikle demokrasi ile...
GSMH Ölçümünde Kalitenin Rolü
Her yıl, özellikle de gelişmiş ülkelerin, GSMH hesaplarında servis sektörünün payı artıyor. Üstelik ülkeler arasındaki GSMH’nın...
Kamu Yönetimi Reformu
Devletin rolü sadece ülkemizde değil, bütün dünyada tartışılıyor. Bu tartışma kamu otoritesinin en azından beş sorumluluk...
Kamu Yönetimi ve Üst Kurullar
Dünyada değişen ekonomik, sosyal ve siyasi şartlar karşısında devletin rolü sorgulanıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi...
Güvenilirliğin Yedi İlkesi
Başkalarının kaynaklarını kullanan herkes, onların güvenini kazanmak zorundadır. Ülkemizde yaşanan derin kriz, ABD’de dünyanın en büyük...
Güven Açığı
“Doğruları söyleme, sorumlu bir yurttaş olmanın baş koşuludur.” J. Edgar Hoover Kamu sektörü bütçe açıklarının, enflasyon...
Devlet ve İnternet
“Bugünün en önemli sorunu, geleceğin eskisi gibi olmadığıdır.” Paul Valery Davos her yıl dünyaya yön veren...