Ana Sayfa
Makaleler
Sivil Toplum
Küresel İlkeler Sözleşmesi Sektörel Yayılım

Küresel İlkeler Sözleşmesi (Global Compact) Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından ilk olarak 31 Ocak 1999 tarihinde Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı konuşma sırasında önerilmiş ve 26 Temmuz 2000 tarihinde Birleşmiş Milletler merkezinde başlatılmıştır. Bu sözleşme yasal yaptırımı olmayan gönüllü bir uygulama. İmzalayan kurumları küresel ekonominin dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde büyümesini sağlamak için gerekli çevresel ve sosyal konularda belli ilkelere uymaya tüm dünya halkları için yatırımlar yapmaya çağırıyor.

Bugüne kadar 8000’e yakın şirket ve sivil toplum kuruluşu tarafından imzalanan Küresel İlkeler Sözleşmesi, imzalayan kuruluşlar için insan hakları, çalışma standartları, çevre duyarlılığı ve yolsuzlukla mücadele gibi konular çerçevesinde 4 alanda 10 temel ilkenin dünyanın her yerinde iş stratejilerinin, operasyonlarının ve kültürünün bir parçası haline gelmesi için çalışmaktadır.

KİS’ni imzalamanın tek zorunluluğu var: Her sene kurumun bu ilkeler çerçevesinde yaptıklarını kamuoyuna açık bir rapor ile duyurması. Bu gerekliliği yerine getirmeyenler için ise tek bir yaptırım var: listeden çıkarılmak. Çok basit gözüken ve etkinliği düşük gözüken bir yaklaşım olmasına rağmen, bu yaklaşım aslında imzalayan şirketlerin bu ilkeler çerçevesindeki faaliyetlerini disiplin altına almalarına, ölçmelerine, her sene kendilerini geliştirecek yeni hedefler belirlemelerine ve kamuoyunun önüne sunmaları nedeniyle aykırı olabilecek davranışlardan daha büyük bir dikkatle kaçınmalarına neden oluyor (daha kolay kritik edilebilecek bilgilerin toplumla şeffaf bir şekilde paylaşılması nedeniyle). Üstelik her şirket kendisini başkalarıyla kıyaslayarak bu konulardaki öğrenme hızını artırabiliyor ve kendi kaynaklarına göre hedefler belirleyebiliyor. Bu nedenle, KİS dünyadaki en yaygın gönüllü sorumluluk projesi haline geliyor.

Dünya’da karşılıklı bağımlılık arttıkça, küreselleşmenin güvenilir bir parçası olmanın önemi de artıyor. Örneğin, artık ihracat için ISO belgesi bir gereklilik haline geldi. Yakında Basel II nedeniyle küçük büyük tüm kurumların finansal risk değerlendirilmesi de zorunlu hale gelecek. Kurumsal sosyal sorumluluk da henüz zorunluluk haline gelmediyse de Birleşmiş Milletlerin “Küresel İlkeler Sözleşmesi” gibi girişimlerle küresel ağların güvenilir bir odağı olmanın bir göstergesi olacak. Bu nedenle bu gibi gelişmeleri Türk şirketleri yakından takip edip, bunların gelişimine katkıda bulunup, zorunluluk haline gelmeden çok once iş süreçlerinin bir parçası haline getirmeli. Nitekim Türkiye’den 200’ü aşkın kurum KİS’e imza koyarak ülkemizin dünyadaki en yaygın 10 ağdan birisi haline getirdi. En büyük 20 grubun 12’si, en çok vergi veren 15 şirketin 6’sı KİS üyesi.

Ancak, dünya’da sadece gelişen trendleri takip eden değil, onların oluşumuna katkıda bulunan ve Türkiye’deki “en iyi uygulamaları” dünyaya tanıtarak bu örneklerin dünya standartlarını oluşturmaya katkı sağlamasına da özen göstermeliyiz. Bu konuya ısrarlı ve düzenli kaynak ayırmak Türkiye imajını geliştirmek açısından önem taşımaktadır. Kısaca, “Türkiye’deki başarılı uygulamaları dünyanın gündemine taşımak ülke itibarımız açısından çok önemli.”

Türkiye KİS ağının bu nedenle gerçekleştirdiği yenilikçi bir yaklaşım, KİS’in sadece ülkemizdeki yayılımını artırmakla kalmıyor, aynı zamanda dünyaya da örnek olarak önderlik yapıyor. Global Compact tüm dünyada bugüne kadar genel tanıtım ve çağrılarla gönüllü üye ediniyordu.  Türkiye KİS ağının yenilikçi sektörel bazlı yayılım stratejisi KİS’in beinimsenmesi konusunda önemli bir ivme ve avantajlar sağlıyor.

Odaklanma çalışmalarının sektörel bazda yapılması planındaki amaç,
- KİS’nin 10 ilkesinin sektör genelinde gündeme getirilmesi, sorun ve çözümlerin tartışılması ve uygulamaya geçilmesi.
- Sektör öncülerinin KİS’i imzalayarak örnek olması,
- Sektör genelinde KİS doğrultusunda hareketin tetiklenmesi,
- İyi örneklerden cesaretle sektörde KİS yönünde gelişim sağlanması,
- Ortak sorun ve çözümlerin ortaya konması ile sektör dernek/sendika gibi kuruluşların çözüm ve gelişime destek vererek sinerji yaratılması,
- Sektör bazında alınması gereken karar, kural ve standartların tetiklenmesinde katalizör olunmasıdır.

Bu kapsamda ilk önce çalışan sayısı, ihracat potansiyeli, Türkiye’nin rekabet gücüne etkileri gibi kriterleri baz alarak ilaç sanayi, otomotiv sanayi ve tekstil sektöründe bu yaklaşımın uygulanması kararlaştırıldı. Örneğin, ilaç sektöründe ilk on senede tüm dünyada 84 şirket Global Compact’i imzalamışken, bu yaklaşım sonucunda geçen hafta Türkiye’den 33 ilaç şirketi daha Global Compact’i imzaladı.  Bu girişim, UN Global Compact tarafından da tüm dünyadaki ağlara örnek gösterildi.

Özetle, Türkiye sadece uluslararası barışçı inisiyatifleriyle ve Avrupa’daki kalite ödülleriyle değil, aynı zamanda sosyal sorumluluk konusundaki yenilikçi yaklaşımlarıyla da dünyaya önderlik ederek en iyi örnekleri oluşturuyor. Karşılıklı bağımlılığın arttığı küçülen dünyamızda her kurum bireysel, toplumsal ve küresel sorumluluklarını yerine getirmek mecburiyetindedir. UN Global Compact’in öncü ülkeleri arasında yer alan Türkiye, başlatılan bu yenilikçi sektörel yaklaşımla dünyadaki en önemli gönüllü girişim olan Global Compact’e yeni bir ivme kazandırıyor.

Ülkemizden çok daha fazla kurum ve liderin küresel konularda öncü ve örnek uygulamalar geliştirmesi ve bunu uluslararası platformlarda etkin bir şekilde tanıtması ülke imajını geliştirmeye önemli katkılar sağlayacaktır.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Başka Türlüsü de Mümkün
Ölçülmeyen performans iyileştirilmez. Performansı ölçmeye çalışmak ise öyle kolay bir iş değil. Öncelikle konuşmam için ‘Başka...
Topluma Bir Şey Verebilmek En Büyük Zenginlik
Özel Sektör Gönüllüler Derneği başkan yardımcısı Yılmaz Argüden, derneğin 10 yıldan bu yana yürüttüğü projeleri ve...
1.000.000 “İyi” Internet Kullancısı Aranıyor
Müracaat: www.ekledestekle.com Önemli not: Adayların ekranlarından bir satır verecek kadar “iyi” olmaları yeterlidir. Bu panolar dikkatinizi...
+1 Sosyal Adım
Internet ve sosyal medya konusundaki gelişmeler insanların, toplumların davranış biçimlerini de değiştiriyor. Arap dünyasında güçlü sanılan...
Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Faydaları
Şirketler her geçen gün çevre konuları, insan hakları, yolsuzlukla mücadele gibi toplumsal konularla daha yakından ilgilenme...
Sorumlu Yatırımlar
Dünya teknolojik gelişmelerle her geçen gün daha da küçülüyor. Herhangi bir ülkede yapılacak yatırımların olası etkilerinin olumsuz...
Küresel İlkeler Sözleşmesi Sektörel Yayılım
Küresel İlkeler Sözleşmesi (Global Compact) Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından ilk olarak 31 Ocak...
Gönüllü Toplumsal Katkı
Ekonomik kriz derinleştikçe dünyada sosyal destek ihtiyacı olan toplum kesimleri de genişliyor. Vaclav Havel’in dediği gibi...
Pazarlıkta Uzlaştırıcı Destek Kullanmak
Pazarlıkta kolaylaştırıcı, arabulucu veya hakim olarak görev yapmak üzere uzlaştırıcı destek kullanılabilinir. Bu tip bir destek...
Küresel İlkeler Sözleşmesi
On sene önce Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu sırasında, Birlesmis Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan iş...
Gönülden Ödüller
Geçen hafta Türkiye’de ilk kez şirketlere “Gönüllülük Ödülleri” verildi. Beşinci kuruluş yıldönümünü kutlayan Özel Sektör Gönüllüler...
Türkiye Müşteri Memnuniyeti Endeksi
KalDer, senelerdir Türkiye’de yönetim kalitesinin geliştirilmesi için çalışıyor. 1991 yılından bu yana KalDer, “ülkemizdeki tüm özel...
Sosyal Sorumluluğun Parametreleri
Kurumsal sosyal sorumluluk kavramı şirketlerin gündeminde her geçen gün daha önemli bir yer alıyor. Bu kavramın...
Ulusal Kalite Hareketi
Yaşam kalitemizi geliştirebilmek için her düzeyde yönetim kalitemizi geliştirmeliyiz. İşte bu anlayışı yaymak üzere 1998 yılında...
Sosyal Girişimcilik ve Sivil Toplum Kuruluşlarında İyi Yönetişim
İnsan, doğasında olan “yararlı olma” duygusunu, parasal karşılık beklemeden bir amaca bağlanma, içinde bulunduğu topluma bir...
Bilimsel Çalışmalara Politika Üretmek
Ülkemizde politika üretmek (“policy analyses”, “policy development”) kavramı, politika yapmak (“politics”) kavramı ile karıştırılıyor. Zaten politika...
STK’lardan İş Dünyasına Dersler
Güçlükten güç doğar. Zorlukları aşmanın en önemli kazanımı bu süreçte edinilen yetkinliklerdir. Sivil toplum kuruluşlarını (STK)...
Özel Sektör Gönüllüleri
Geçen hafta gazetelerde ülkemizdeki sivil toplum örgütlerine bir yenisinin eklendiği haberi yer aldı: Özel Sektör Gönüllüler...
Yaratıcı Zekat
Büyük dinlerin ortak ilkelerinden birisi de toplumsal dengenin sürdürülebilmesi icin çevremizdekilerin sorunlarına ilgi duyma ve onlara...
Sosyal Girişimcilik
Girişimcilik sadece iş dünyasında değil, aynı zamanda toplumsal sorunların çözümünde de etkili oluyor. 21. yüzyılın toplumsal...
Sosyal Girişimcilik
Girişimcilik fikir üretmek, yenilik veya geliştirme yapmaktır. Girişimciliğin tanımında yenilikçilik vardır, risk alma, fırsatları kovalama ve hayata...
Sivil Toplum Kuruluşlarında İyi Yönetim
İnsan, doğasında olan “yararlı olma” duygusunu, parasal karşılık beklemeden bir amaca bağlanma, içinde bulunduğu topluma bir...
Sosyal Sorumluluk
Yaşam sorumluluk gerektirir. İçinde yaşadığımız toplumda, ülkemizde ve Dünya’da yaşam kalitesinin arzuladığımız düzeye gelmesi için kişisel...
Dijital Demokrasi
“Gerçek katılımcılık ile sahtesini çok ince bir çizgi ayırır.” Scott Adams İnsanlar gün geçtikçe kendilerini ilgilendiren...
Yeni İnsan Hakları ve Demokrasi
“Demokrasi eşitliği değil, fırsat eşitliğini güvence altına alır.” Irving Kristol Yüksek teknoloji devrimi bir yandan bilginin...
Geleceği Hazırlamak
“Geçmisi degistiremeyiz, ama gelecegi kazanabilir veya kaybedebiliriz.” Lyndon B. Johnson Strateji çalismalarinin belki de en önemli...
Dijital Devlet
“Teknoloji, değişimin dev motorudur.” Alvin Toffler Dünyadaki teknolojik gelişmeler sadece özel sektörde rekabeti değil, aynı zamanda...
Sivil Toplum Destekli Üniversite
“Yalnızca eğitimli kişiler gerçekten özgürdür.” Epictetus Çağımızda eğitimin önemi gün geçtikçe artıyor. Sadece daha yüksek katma...
Bizden Olan Değil – En İyi Olan
“Kendi saygınlığınıza değer veriyorsanız, kaliteli insanlarla bağ kurun. Yanlış insanlarla birlikte olmaktansa, yalnız olmak yeğdir.” George...
Sınırları Aşmak
“Kuşun kanatlanıp uçabilmesi için kabuğun kırılması gerekir.” Lord Alfred Tennyson Günümüzde büyümenin önündeki en önemli engel...
Temsili Demokrasiden Katılımcı Demokrasiye
“Binlerce kilometre sürecek bir yolculuk, küçücük bir adımla başlar” Konfiçyüs Uygulanmayan kararlar değer yaratmaz. Sahiplenilmeyen kararlar...
Zenginliğin Formülü Kalite
“Bazı insanlar çevrelerine bakar ve ‘Neden?’ diye sorar. Ben hayal ederim ve ‘Neden olmasın?’ derim.” Robert...