Ana Sayfa
Makaleler
Küresel Yönetişim
Küresel Sorunlara Küresel Çözümler

İnsanlığı ilgilendiren birçok sorun küresel nitelik kazanıyor. Bunlar arasında terörism gibi güvenlik sorunlarını, AIDS gibi bulaşıcı hastalıkları, küresel ısınma gibi yaşamsal değişimleri veya ABD’de başlayan küresel ekonomik krizini sayabiliriz. Özellikle ekonomik krizin boyutları ve yaygınlığı insanların bu karşılıklı bağımlılığı çok daha yakından hissetmelerine neden oluyor. Dünyanın dört bir köşesindeki insanlar liderlerinden çözüm bekliyor. Ancak, her ülkenin kendisini kurtarmak için üreteceği çözümlerin bütünde krizi çözmek yerine derinleştirme olasılığı yüksek.

Örneğin, İrlanda’da tasarruflara güvence verilmesi benzer uygulamanın başkaları tarafından da benimsenmesine ve dolayısıyla ayrıştırıcı bir farklılık yaratılamamasına neden oluyor. Fransa’nın otomotiv sektörüne verdiği destek karşılığında Fransa’daki fabrikaların çalışmaya devam etmesi şartı, Çek Cumhuriyetindeki daha verimli fabrikaların kapanmasına neden olabiliyor. Birçok ülkede özelleştirilen bankaları satın alan uluslararası bankaların başka ülkeler tarafından devletleştirilmesi sonucunda iç piyasaya odaklanmaları, özellikle gelişmekte olan ülkelerde kredi hacminin gereğinden çok daralmasına neden olabiliyor. Ekonomik krizin tetikleyeceği korumacılık eğilimleri dünya ticaretinin ve dolayısıyla ekonomik büyüyümenin ciddi bir şekilde küçülmesine neden olabilir.

Bu nedenle, küresel sorunlar küresel çözümler gerektiriyor. Oysa, dünyadaki liderlerin yetki ve sorumlulukları ülke sınırlarıyla belirleniyor. Liderlik seçimleri ülkeler bazında yapılıyor, vergiler ülkeler bazında toplanıyor, askeri güçler ülkeler bazında örgütleniyor, kanunlar ülkeler bazında belirleniyor. Üstelik, dünyada en yaygın yönetim sistemi olan demokrasilerde ortalama dört senede bir yapılan seçimler nedeniyle herhangi bir anda küresel sorunlara çözüm üretebilmek üzere bir araya gelen ülke liderlerinin ortalama bakış açısı iki sene gibi kısa bir süre! Bu nedenle, küresel sorunların çözümü için gerekli olan küresel yapılanmaları gerçekleştirmek güçleşiyor.

Oysa, küresel boyutta ciddi bir yapılanma ihtiyacı var. Örneğin, Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası, IMF gibi küresel kurumlar küresel sorunlarla başa çıkabilecek kaynaklara ve yetkiye sahip değiller. BM’in askeri yaptırım gücü yok, IMF ve Dünya Bankası ancak ülkeler kendilerini davet ettiklerinde etkili olabiliyorlar. Üstelik, kaynaklar açısından da ülkelere bağımlılılar. Bu ve benzer kurumların günümüzün küresel sorunlarıyla başa çıkabilmesi için yetkileri ve kaynakları artırılmalı. Ancak, bu kurumların yönetiminde özel haklara sahip olan ülkeler bu hakları diğerleriyle dengeli bir şekilde paylaşmadıkça bu kurumlar için gerekli kaynakların harekete geçirilmesi de güçleşiyor. Örneğin, BM’de Fransa’nın veto hakkının olmasını ancak gerek nüfus ve ekonomik güç, gerekse askeri güç açısından daha büyük imkanlara sahip Hindistan’ın bu hakkının olmaması adil bir yönetim yapısı olmadığını gösteriyor.

Bu nedenle, uzun vadeli küresel bakış açısına sahip liderlere ihtiyaç var. Ülkeler belli konularda gönüllü olarak yetki ve kaynaklarını paylaşacak yapılar oluşturmazlarsa küresel krizlerin derinleşmesini önlemek güçleşecek. Nisan başındaki G-20 toplantılarına hazırlanan ülkeler ve liderlerinin bu konuyu açıkça masaya koyup, büyük bir pazarlık gerçekleştirip hangi şartlarda hangi yetkilerin paylaşılabileceği ve ne gibi kaynakların küresel sorunların çözümü için harekete geçirilebileceği konusunda uzlaşmaya varmanın ilk adımlarını atmaları önemlidir.

Küresel sorunların gerçekten ve kalıcı bir şekilde çözümü için küresel yetki ve kaynak paylaşımına ihtiyaç vardır.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Dünya Gazetesi
İyi Yönetişim Davranışlarla Sağlanır
       
Farklılıkların Yönetimi
“Sen sana ne sanırsan, Ayruğa da (ötekine de) onu san; Dört Kitabın manası, Budur eğer var...
Dünyanın Krizlere İhtiyacı Var
İnsanoğlunun dünyada kurduğu yaşam nasıl daha kaliteli ve sürdürülebilir olurdu? Bu sorunun cevabı teknolojik gelişmelerden ziyade...
Küresel İlkeler Sözleşmesi
Küresel İlkeler Sözleşmesi (Global Compact) Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından ilk olarak 31 Ocak...
Yaşlanan Dünya
Ekonomik olarak gelişen toplumlarda nüfusun büyümesi yavaşlıyor. Bu nedenle, dünya zenginleştikçe ortalama nüfus artış hızları da azalıyor. Demografik...
Karbon Salınımını Azaltmak
Dünyanın yaşanabilir olma özelliğini korumak için insanoğlunun ürettiği karbon salınımlarını azaltması gerekiyor. Ancak bu sonucu elde...
Liderlik Açığı
Kurumlar kaynaklarını onları yönlendiren liderlerin öncelikleri doğrultusunda kullanırlar. Bu nedenle, ister şirket, ister sivil toplum kuruluşu,...
Küresel Krizden Küresel Dersler
ABD’de başlayan finans krizi, küresel ekonomik krize dönüştükçe etkilediği ülke ve insan sayısı da artıyor. Krizin...
Hayatı Değiştirebilecek Buluşlar
Hayatı değiştiren buluşların büyük yatırımlarla gerçekleştirilebileceğini varsayılır. Örneğin, atom bombasının bulunması, insanın gen haritasının çıkartılması gibi....
Küresel Krizden Küresel Yönetişime
ABD’deki ev fiyatları balonun patlamasıyla başlayan kriz büyük bir süratle küresel bir nitelik kazandı. Bu kriz...
Küresel Sorunlara Küresel Çözümler
İnsanlığı ilgilendiren birçok sorun küresel nitelik kazanıyor. Bunlar arasında terörism gibi güvenlik sorunlarını, AIDS gibi bulaşıcı...
Gücün Sınırı
Her güç, kullanıldığında karşı gücün oluşmasına yardımcı olur. Örneğin, her hangi bir cisim hareket ettiğinde sürtünme...
Çevreye Duyarlı Şirketler
Çevresini korumayanların çevresi kalmaz. Bu nedenle, çevreye duyarlı olmak aslında sürdürülebilirliğin ve o çevreden etkilenenlerden çalışma...
Çevresini Korumayanın Çevresi Kalmaz
Küresel ısınma şirketlerin çevreye olan etkilerine karşı toplumsal duyarlılığın artmasına neden oluyor. Her geçen gün şirketlerin...
Küresel Kaynaklara Ulaşabilmek İçin Hukuk Sistemi
İş dünyasında gelişme başkalarının kaynaklarını harekete geçirerek sağlanıyor. Bu kaynaklardan önemli bir tanesi de para. Bu...
Çin Ucuz İşçilik Mi? Bilgi Kaynağı Mı?
İnsanoğlu tarih boyunca ilim nerede en çok geliştiyse onu oradan almaya, ve kullanmaya gayret etmiştir. Çocukluğumda...
Küresel Isınmaya Çözüm Önerileri
Küresel ısınma yaşam kalitemizi, ekonomik gelişmeyi ve içinde yaşadığımız çevreyi tehdit eder hale geliyor. Küresel ısınma...
Değişen Güç Dengeleri
Dünyadaki güç dengelerinde önemli değişimler yaşanıyor. Bu değişimleri anlamak ve geleceğe ilişkin hazırlıklar yapılırken bu yönde...
Küresel Vatandaşlık
İnsanlar hayatları boyunca içinde bulundukları konumlara göre farklı roller üstleniyorlar: çocuk, öğrenci, Boğaziçili/Mülkiyeli/Teknik Üniversiteli, arkadaş, takımdaş,...
Standartları Değiştirebilmek
Bir standart yaygın olarak benimsendikten sonra onu değiştirmek çok güç oluyor. Çünkü, insanlar alışkanlıklarının esiridir. Oysa,...
Sürprizlere Hazır Mısınız?
Yeni yıla girerken şirketler stratejik planlarını gözden geçirdi, bütçelerini hazırladı ve yönetim kurullarından onay aldılar. Ancak,...
Göç ve İnsan Hakları
İnsan hakları, suçluluk nedeniyle ortaya çıkan sınırlamalar hariç, her insanın istediği zaman ülkesinden çıkabilmesini, istediği zaman...
Demografik Gelişmeler
Gelecek ile ilgili değerlendirmeler yapılırken çevre şartlarının nasıl gelişeceği ile ilgili teknolojik, sosyoljik, ekonomik, ve demografik...
Kayıt Dışı Ekonomi
Son dönemlere kadar enflasyonun düşürülmesinin ekonomik büyümeyi azaltacağını düşünenler çoğunluktaydı. Bu konuda Tüsiad tarafından yaptırılan bir...
Toplumsal Bakış Açısı ve Büyüme
Yeni tanıştığınız bir kişinin en son işinin başarılı olamadığını ve battığını öğrenirseniz ne düşünürsünüz? (a) “Bu...
Küresel Liderlerin Öncelikleri
Dünya Ekonomik Forumu’nun Davos toplantısında düzenlenen bir çalıştayda küresel öncelikler belirlendi. Toplantıya Bill Gates, Carly Fiorina...
Katılım Demokrasinin Kalitesini Artırır
Uygulanmayan kararlar değer yaratmaz. Sahiplenilmeyen kararlar ise iyi uygulanamaz. Demokrasinin en önemli faydalarından biri de kararların...
Batı Küreselleşmeyi Kurban Edecek mi?
Küreselleşme her geçen gün hızını artırıyor. Küreselleşmenin en önemli destekçileri ise bu süreçte ekonomik büyümeden en...
ABD’nin Seçimi
Bu sene ABD’de sadece ABD’nin değil, aynı zamanda dünyanın da geleceğini etkileyebilecek bir başkanlık seçimi var....
Zihinlerdeki Sınırları Aşmak
Günümüzde büyümenin önündeki en önemli engel ülke sınırları değil, zihinlerdeki sınırlar. Ekonomik ve teknolojik gelişmelerle gelen...
Güçlü Olan Kazanır
Ülkelerin saygınlığı ve refah düzeyi rekabet gücü ile belirleniyor. Davranışlarını tutarlı ilkelere dayandıran ve güçlü olan...
Küresel NATO
Devletin en önemli rolü güvenlik ve istikrar sağlamak. Özellikle 11 Eylül’den sonra küresel tehdit algılamasında önemli...
Küresel Vatandaşlık Müfredatı
Teknoloji gelişip, dünya küçüldükçe ve dünya nüfusu arttıkça belki hiçbir zaman göremeyeceğimiz insanlarla karşılıklı bağımlılığımız artıyor....
Küresel Konulara Yaklaşım
Dünyada birçok konuda gözlenen değişim hızı gün geçtikçe artıyor. Bilişim ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, demokrasi ve...
İyi Yönetişim
Ülkemizin sürdürülebilir gelişmesini sağlayabilmek için gerek vatandaşlar, gerekse siyasiler dünyada gelişmekte olan “yönetişim” kavramını iyi anlamalı...
Su ve Küresel Yönetim
Yaşamın temelini oluşturan temiz su kaynaklarının gitgide tükenmesi ve kirlenmesi dünyanın en önemli problemlerinden biri haline...
Tarımsal Destekler
Serbest piyasa ekonomisini savunan gelişmiş ülkeler, en büyük devlet müdahalesini tarım sektörüne sağladıkları desteklerle yapıyorlar. Dünya...
Küresel Barış İçin Küresel Zekat
Dünya tarihine baktığımızda insan hayatını etkileyen olgular arasında toplumda en uzun süreli olarak etki alanını koruyan...
Dünya Ticaretini Geliştirmek
Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) Doha’da başlattığı yeni görüşme sürecinde farklı ülkelerin ortaya koydukları talepler, aslında ülkeler...
Küresel Yönetim
Dünya, sorunlarını çözebilmek için yeni bir yönetim anlayışına geçmeli. Günlük hayatımızı ilgilendiren konular küresel bir nitelik...