Ana Sayfa
Makaleler
Sivil Toplum
Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Faydaları

Şirketler her geçen gün çevre konuları, insan hakları, yolsuzlukla mücadele gibi toplumsal konularla daha yakından ilgilenme baskısı altındalar. Birçok şirket bu konularda bazen iyi niyetli olmalarından, bazen de bu toplumsal baskılar nedeniyle faaliyetlerini geliştiriyorlar. Ancak, genellikle bu konudaki faaliyetleri işlerinden ayrı, bir sosyal lisans gereği olarak yerine getiriyor, bu konudaki çalışmalarının iş sonuçlarına etkilerini yeterince değerlendirmiyorlar. Bu konuda UN Global Compact gibi inisiyatiflere katılanların birçoğu bile bu konudaki çalışmalarının ölçümlerinde ağırlıklı olarak operasyonel kriterleri ölçüyorlar. Örneğin, çevreyle ilgili yaptıkları yatırımları gibi girdi kriterleri, nadiren de karbon salınımını ne kadar azalttıkları gibi doğrudan yapılan faaliyetin sonucunu ilgilendiren kriterleri takip ediyorlar.  Oysa, ölçülmesi daha güç de olsa kurumsal sosyal sorumluluk çalışmalarının şirketler açısından satışların artması, maliyetlerin azaltılması, risklerin daha iyi yönetimi gibi iş sonuçlarını etkileyen birçok çıktısı da oluyor.

Ayrıca, iş sonuçlarıyla bağlantısı kurulamayan sosyal sorumluluk projelerinin şirketler açısından doğru kaynak kullanımını ve sürdürülebilirliğini sağlamak da güç oluyor. Bu nedenle, şirketlerin her türlü iş sonuçlarında girdi-çıktı dengesini ölçüp iyileştirmeye çalıştıkları gibi bu konuda da benzer bir yaklaşımı benimsemelerinde fayda var.

Kurumsal sosyal sorumluluk projelerini ciddiye alan şirketlerin dört temel alanda iş sonuçları açısından da fayda sağladıkları gözlemleniyor: (i) Büyüme, (ii) Getiri, (iii) Risk yönetimi, ve (iv) Yönetim kalitesini geliştirme.

Büyüme açısından çeşitli faydalar sağlayan sosyal sorumluluk projeleri şirketlerin farklı pazarlarda daha hızlı tanınmalarına ve dolayısıyla yeni pazar geliştirme çabalarının daha etkin ve daha az maliyetli olmasına yardımcı olabiliyor. Ayrıca, toplumsal sorunları daha yakından takip edebilen şirketler toplumun değişik kesimleri için yeni ürünler geliştirebiliyor. Örneğin, mikro kredi projelerini sosyal sorumluluk olarak desteklemeye başlayan bazı uluslararası bankaların zaman içerisinde bu konudaki kredi geri dönüş performansının yüksek olmasından etkilenip, bu konuyu iş alanları içerisine dahil ettikleri gözleniyor. Dolayısıyla, sosyal sorumlulk projeleri şirketlerin sadece yeni pazarlara değil, aynı zamanda yeni pazar segmentlerine açılmlarına, hatta onlar için yeni ürünler geliştirmelerine yardımcı oluyor. Örneğin, bazı ilaç firmalarının Afrika’daki sosyal sorumluluk projelerinin ilaç dozunu kontrol etme ve kullanımını kolaylaştırma konusunda yenilikçilik çalışmalarına yardımcı olduğu biliniyor. Kısaca, sosyal sorumluluk projeleri marka değerini artırarak, yenilikçilik çalışmalarına ivme kazandırarak ve yeni pazar, segment ve ürün geliştirme faaliyetlerine katkıda bulunarak şirketlere fayda sağlıyor.

Sosyal sorumluluk projeleri aynı zamanda şirketlerin kaynak kullanım etkinliklerini de artırarak kârlılıkları da artırıyor. Örneğin, Coca Cola şirketinin su kullanımı konusundaki hassasiyeti gerek toplam su kullanımını ve enerji kullanımının azaltılmalısına, gerekse su arıtma teknolojilerinin gelişmesine yardımcı oluyor. Sosyal duyarlılığı yüksek şirketlerde çalışanların şirket bağlılığının artması da insan kaynaklarının daha etkin kullanımını sağlıyor. Ayrıca, bu çalışmalarla marka değeri artan şirketler farklılaşma stratejilerini ve piyasadan daha yüksek fiyat talep edebilme becerilerini geliştirmiş oluyorlar.

Sosyal sorumluluk projelerinin önemli faydalarından birisi de risk yönetimi etkinliğini artırmak. Bu çalışmalar toplumsal duyarlılıkların yüksek olduğu konularda zaman içerisinde ortaya çıkabilecek kamusal düzenlemelere uyum konusundaki becerilerin gelişmesi oluyor. Bu konulardaki öncü şirketler hem düzenleyici ve denetleyici kurumların yeni regülasyonlarının oluşum sürecini etkileyebiliyor, hem de onlar nezdindeki itibarı nedeniyle daha etkin bir risk yönetimi gerçekleştirebiliyorlar. Bu konuları ciddiye alan şirketlerin tüm değer zincirini de olumlu etkilemesi, gerek tedarik sürekliliği, gerekse marka itibarı yönünden faydaları oluyor.

Kurumsal sosyal sorumluluk projeleri birçok şirket için aynı zamanda liderlik yekinliklerini geliştirme fırsatları da yaratıyor. Örneğin, IBM şirketinin ülkemizde de gerçekleştirdiği enteresan bir proje var. Dünyanın farklı bölgelerinden üst düzey yöneticiler daha üst bir pozisyona atanmadan önce bir ile gelerek o ilin ileri gelenleriyle birlikte o ilin gelişimine ilişkin bir strateji danışmanlığını gönüllü olarak veriyorlar. Böylelikle, hem bu yöneticiler gelişmekte olan pazarlardaki konuları daha yakından tanıma fırsatı ediniyorlar, hem farklı ülklerden gelen çalışanlar ortak bir çalışma kültürü kazanmış oluyorlar, hem de alışkın oldukları ortam dışında bir yerde bu yöneticilerin takım çalışması, problem çözme, ilişki kurma, liderlik gibi yetkinlikleri hem test edilmiş, hem de gelişmiş oluyor.

Özetle, iyilik yapmak aslında iş sonuçları açısından da iyi oluyor. Bu nedenle, kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin bu alanlardaki etkilerini de ölçmek şirketlerin kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerinin etkinliğini geliştirmek ve onları sürdürülebilir kılmak için önemli bir araç oluyor. Çünkü, ölçülmeyen performans geliştirilemez.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Başka Türlüsü de Mümkün
Ölçülmeyen performans iyileştirilmez. Performansı ölçmeye çalışmak ise öyle kolay bir iş değil. Öncelikle konuşmam için ‘Başka...
Topluma Bir Şey Verebilmek En Büyük Zenginlik
Özel Sektör Gönüllüler Derneği başkan yardımcısı Yılmaz Argüden, derneğin 10 yıldan bu yana yürüttüğü projeleri ve...
1.000.000 “İyi” Internet Kullancısı Aranıyor
Müracaat: www.ekledestekle.com Önemli not: Adayların ekranlarından bir satır verecek kadar “iyi” olmaları yeterlidir. Bu panolar dikkatinizi...
+1 Sosyal Adım
Internet ve sosyal medya konusundaki gelişmeler insanların, toplumların davranış biçimlerini de değiştiriyor. Arap dünyasında güçlü sanılan...
Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Faydaları
Şirketler her geçen gün çevre konuları, insan hakları, yolsuzlukla mücadele gibi toplumsal konularla daha yakından ilgilenme...
Sorumlu Yatırımlar
Dünya teknolojik gelişmelerle her geçen gün daha da küçülüyor. Herhangi bir ülkede yapılacak yatırımların olası etkilerinin olumsuz...
Küresel İlkeler Sözleşmesi Sektörel Yayılım
Küresel İlkeler Sözleşmesi (Global Compact) Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından ilk olarak 31 Ocak...
Gönüllü Toplumsal Katkı
Ekonomik kriz derinleştikçe dünyada sosyal destek ihtiyacı olan toplum kesimleri de genişliyor. Vaclav Havel’in dediği gibi...
Pazarlıkta Uzlaştırıcı Destek Kullanmak
Pazarlıkta kolaylaştırıcı, arabulucu veya hakim olarak görev yapmak üzere uzlaştırıcı destek kullanılabilinir. Bu tip bir destek...
Küresel İlkeler Sözleşmesi
On sene önce Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu sırasında, Birlesmis Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan iş...
Gönülden Ödüller
Geçen hafta Türkiye’de ilk kez şirketlere “Gönüllülük Ödülleri” verildi. Beşinci kuruluş yıldönümünü kutlayan Özel Sektör Gönüllüler...
Türkiye Müşteri Memnuniyeti Endeksi
KalDer, senelerdir Türkiye’de yönetim kalitesinin geliştirilmesi için çalışıyor. 1991 yılından bu yana KalDer, “ülkemizdeki tüm özel...
Sosyal Sorumluluğun Parametreleri
Kurumsal sosyal sorumluluk kavramı şirketlerin gündeminde her geçen gün daha önemli bir yer alıyor. Bu kavramın...
Ulusal Kalite Hareketi
Yaşam kalitemizi geliştirebilmek için her düzeyde yönetim kalitemizi geliştirmeliyiz. İşte bu anlayışı yaymak üzere 1998 yılında...
Sosyal Girişimcilik ve Sivil Toplum Kuruluşlarında İyi Yönetişim
İnsan, doğasında olan “yararlı olma” duygusunu, parasal karşılık beklemeden bir amaca bağlanma, içinde bulunduğu topluma bir...
Bilimsel Çalışmalara Politika Üretmek
Ülkemizde politika üretmek (“policy analyses”, “policy development”) kavramı, politika yapmak (“politics”) kavramı ile karıştırılıyor. Zaten politika...
STK’lardan İş Dünyasına Dersler
Güçlükten güç doğar. Zorlukları aşmanın en önemli kazanımı bu süreçte edinilen yetkinliklerdir. Sivil toplum kuruluşlarını (STK)...
Özel Sektör Gönüllüleri
Geçen hafta gazetelerde ülkemizdeki sivil toplum örgütlerine bir yenisinin eklendiği haberi yer aldı: Özel Sektör Gönüllüler...
Yaratıcı Zekat
Büyük dinlerin ortak ilkelerinden birisi de toplumsal dengenin sürdürülebilmesi icin çevremizdekilerin sorunlarına ilgi duyma ve onlara...
Sosyal Girişimcilik
Girişimcilik sadece iş dünyasında değil, aynı zamanda toplumsal sorunların çözümünde de etkili oluyor. 21. yüzyılın toplumsal...
Sosyal Girişimcilik
Girişimcilik fikir üretmek, yenilik veya geliştirme yapmaktır. Girişimciliğin tanımında yenilikçilik vardır, risk alma, fırsatları kovalama ve hayata...
Sivil Toplum Kuruluşlarında İyi Yönetim
İnsan, doğasında olan “yararlı olma” duygusunu, parasal karşılık beklemeden bir amaca bağlanma, içinde bulunduğu topluma bir...
Sosyal Sorumluluk
Yaşam sorumluluk gerektirir. İçinde yaşadığımız toplumda, ülkemizde ve Dünya’da yaşam kalitesinin arzuladığımız düzeye gelmesi için kişisel...
Dijital Demokrasi
“Gerçek katılımcılık ile sahtesini çok ince bir çizgi ayırır.” Scott Adams İnsanlar gün geçtikçe kendilerini ilgilendiren...
Yeni İnsan Hakları ve Demokrasi
“Demokrasi eşitliği değil, fırsat eşitliğini güvence altına alır.” Irving Kristol Yüksek teknoloji devrimi bir yandan bilginin...
Geleceği Hazırlamak
“Geçmisi degistiremeyiz, ama gelecegi kazanabilir veya kaybedebiliriz.” Lyndon B. Johnson Strateji çalismalarinin belki de en önemli...
Dijital Devlet
“Teknoloji, değişimin dev motorudur.” Alvin Toffler Dünyadaki teknolojik gelişmeler sadece özel sektörde rekabeti değil, aynı zamanda...
Sivil Toplum Destekli Üniversite
“Yalnızca eğitimli kişiler gerçekten özgürdür.” Epictetus Çağımızda eğitimin önemi gün geçtikçe artıyor. Sadece daha yüksek katma...
Bizden Olan Değil – En İyi Olan
“Kendi saygınlığınıza değer veriyorsanız, kaliteli insanlarla bağ kurun. Yanlış insanlarla birlikte olmaktansa, yalnız olmak yeğdir.” George...
Sınırları Aşmak
“Kuşun kanatlanıp uçabilmesi için kabuğun kırılması gerekir.” Lord Alfred Tennyson Günümüzde büyümenin önündeki en önemli engel...
Temsili Demokrasiden Katılımcı Demokrasiye
“Binlerce kilometre sürecek bir yolculuk, küçücük bir adımla başlar” Konfiçyüs Uygulanmayan kararlar değer yaratmaz. Sahiplenilmeyen kararlar...
Zenginliğin Formülü Kalite
“Bazı insanlar çevrelerine bakar ve ‘Neden?’ diye sorar. Ben hayal ederim ve ‘Neden olmasın?’ derim.” Robert...