Ana Sayfa
Makaleler
Kişisel Gelişim
Öğrenmenin Temeli

Kıyaslama, en iyilerden öğrenme, yönetim kalitesini geliştirmenin temel araçlarından sayılıyor. Ancak, istatistik bilimi sadece en iyileri içeren çalışmaların sonuçlarına güvenmein güç olduğunu, iyilerin neden iyi olduğunu gerçekten anlayabilmek için sadece iyileri değil, başarısızları da incelemek gerekiyor.

Bir konunun bütünü hakkında bilgi edinmeden, sadece başarılı olanları incelemek yanlış sonuçlara ulaşılmasına yol açabilir. Örneğin, ay başında bir mektup alıyorsunuz. Mektup, birtakım güncel olayları dayanak gösterip borsanın bu ay yükseleceğini iddia ediyor. Siz pek yüz vermiyorsunuz. Ay sonunda gerçekten borsa yükseliyor. Bir sonraki ay başında aldığınız ikinci mektup belli açıklamalarla bu ay borsanın düşeceğini iddia ediyor. İlk ayın performansından fazla etkilenmemiş olacaksınız ki, bu mektup da sizi etkilemiyor. Ancak, ay sonunda borsanın gerçekten düştüğünü görüyorsunuz. Altı ay boyunca benzer mektuplar alıyorsunuz ve her seferinde borsanın yönünün doğru tahmin edildiğine şahit oluyorsunuz.

Yedinci ayın başında yeni bir mektup alıyorsunuz ve ilk altı aylık performansı dayanak göstererek sizi özel olarak bir offshore fona yatırım yapmaya davet ediyor.

Ne yaparsınız?

Bu örnekte, tüm birikimlerini bu “akıllı” yatırımcının tavsiyesine uyarak önerilen fona yatırım yapma kararı verenler iki ay içinde tüm birikimlerini kaybediyor!!

Altı ay boyunca doğru tahminleri içeren mektupları alanların bilmedikleri konu ortalıkta kaç tane mektubun dolaştığı.
Çünkü kendini “akıllı” yatırımcı olarak gösteren kişi, aslında bir üç kağıtçı.

Bir bankadan 12.000 kişinin adresini ediniyor. İlk ay bunların 6.000’ne borsanın yükseleceği, 6.000’ne ise düşeceği yönündeki tahminleri içeren mektuplar gönderiyor. Birinci ayın sonunda, bu kez borsanın yönünü doğru tahmin ettiği 5.000 kişinin 3.000 kişisine borsanın yükseleceği, 3.000 kişiye ise düşeceğini anlatan mektuplar gönderiyor.

Altıncı ayın sonunda, altı ay boyunca doğru tahminlerle karşılaşan 188 talihsiz yatırımcıya davet gönderiliyor! 12.000 kişilik havuzdan elenerek kalan 188 kişinin arasında olduklarını bilmeyen bu yatırımcılardan toplanan paralar ise uçuyor.

Konunun bütünü hakkında bilgi sahibi olmayan bu yatırımcılar etkilendikleri performansın(!) kurbanı oluyorlar. Özellikle, geçmiş performanslarına bakarak samimiyetle kendilerinin çok iyi birer yatırımcı olduğunu düşünenler, toplam yatırımcı havuzu hakkında bilgi edinmedikleri sürece bu başarının şansına olup olmadığını bilemeyeceklerini anlamalıdırlar.

Sadece iyilere bakarak öğrenmeye çalışmak gerektiğinden fazla risk almayı özendiriyor. Örneğin, başarılı şirketlerin risk alma yeteneğinin yüksek olduğunu savunabilmek için sadece başarılı şirketlerin yüksek bir yüzdesinin risk alma yeteneği olması yeterli değildir. Aynı zamanda, risk almanın başarısızlığı da nasıl etkilediğni anlamak gerekiyor. Mesela, bir ülkedeki zenginlerin çoğunun ilkokul mezunu olması, yüksek okul okumanın iş hayatında başarıyı engellediği sonucunu geçerli kılamaz. Bu sonuç için ilkokul mezunlarının başarı yüzdesinin, yüksek okul mezunlarına göre daha yüksek olduğunu göstermek gerekiyor. Nitekim, yüksek risk alanlar arasından şanslı birkaç kişi gerçekten çok büyük getiri sağlayabilir. Ancak, yüksek risk alanların büyük çoğunluğu da aldıkları risk nedeniyle batmış olabilir.

Özetle, bize sunulan bir sonucu iyi olarak değerlendirebilmek için o sonucun elde edilme olasılığını da değerlendirmeliyiz.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Dünya Gazetesi
Yaşamak Demek Çalışmak Demektir
Canlılar fayda yarattıkları sürece yaşarlar. Meyve vermeyen ağaç, kurur. Üreyemeyen hayvan, yok olur. Üretmeyen insan da...
İstatistik Bilgisi Karar Kalitesini Artırır
Yönetim kararları sadece tecrübeye ve sezgiye değil, aynı zamanda verilere de dayandırılmalıdır. Özellikle bilgi teknolojilerindeki gelişmeler...
Internet Nesli
Ateş, tekerlek, buhar makinası, elektrik gibi buluşların insanlık hayatında neden olduğu değişimler ne kadar önemliyse, internet...
İnsan Alışkanlıklarının Eseridir
İnsan alışkanlıklarının eseridir. Dolayısıyla, hayatında özel başarılara imza atanların nasıl farklılık yarattığını anlamak için öncelikle onların...
Kariyeri Geliştirebilmek
Çalışanların hayatlarının en büyük kısmı işte ve uykuda geçiyor. Bu nedenle, kariyerinde mutlu olmayanlar aslında hayatlarında mutlu...
Kendini Yenileyebilmek
Teknoloji geliştikçe, bir taraftan insanların ihtiyaçları hızla değişiyor, diğer taraftan edinilen bilgi birikimi de eskiyor. Bir...
Bilgi ve Sevgi Paylaştıkça Artar
Birçok kaynağın aksine, bilgi ve sevgi paylaştıkça artar. Bilgi ve sevginin bu özelliğini iyi anlamak yaşam...
Sürekli Öğrenme
Katma değer yaratmanın temeli bilgidir. Bilgi ise zaman içinde yaygınlaştıkça değer yaratma gücü düşer. Bu nedenle,...
Yeni Bilginin Olasılıklara Etkisi
Herhangi bir konuda karar verirken insanlar bilinçli veya bilinçaltı olarak farklı alternatiflerin gerçekleşme olasılıklarını değerlendiriyorlar. Özellikle...
Katılımcı Eğitim
İş yaşamı öncesinde ve sırasında farklı eğitim teknikleri ile yetişen yöneticilerin sayısındaki artış ile yeni kuşağın...
Hayat, Bir Aynadır
“Hayat bir aynadır. Siz ona gülümserseniz, o da size gülümser.” Yaşamını iyileştirmek isteyen herkes ilk önce...
Eğitimin Değeri
Toplumsal refah düzeyimizi artımanın en temel yöntemi gençlerimizin ve yetişkinlerin sürekli olarak kendilerini geliştirecek eğitim almalarını...
Düşünce Tuzakları ve Pazarlık Sanatı
Davranışsal karar teorisi insanların rasyonel olarak nasıl karar almaları gerektiği ile değil, psikolojik olarak nasıl karar...
Karar Teorisi ve Pazarlık Sanatı
Pazarlık her birimizin bireysel ve kurumsal olarak sık, sık yapmak zorunda olduğumuz bir davranıştır. Bu konudaki...
Sağlıkta Performans Ölçümü
Yaşam kalitesini belirleyen en önemli boyutlardan birisi sağlıktır. Bilimsel ve teknolojik gelişmeler bir taraftan insanların yaşam...
Kalite, Yaşamın Kendisidir
İnsanoğlunu diğer canlılardan ayıran en önemli özellik her zaman daha iyiyi arama güdüsüdür. Kalite de aslında...
İçinde Dünya Olmayan, Dünya İçinde Olamaz
Gelecek hafta gerçekleşecek olan Ulusal Kalite Kongresi’nin ana teması “Dünya Vatandaşlığı.” KalDer böylesine farklı konuları ele...
Bilgi, Girişimcilik ve Toplumsal Refah
İnsanoğlu yaşam kalitesini geliştirmek için bilgi ve bilimi kullanabilmesiyle kendisini ayırd ediyor. İnsan topluluklarında da bilgi...
Yöneticilik Eğitimi
Toplumun kaynaklarını verimli ve etkin kullanabilmek için yönetici kalitesini geliştirmeliyiz. Kaliteli yöneticiler sadece toplumsal kaynakların iyi...
Çok Yaşa İyi Yaşa
Yaşam kalitesini belirleyen en önemli boyutlardan birisi sağlıktır. Nitekim 46 yıl boyunca dünyanın en güçlü kişisi...
Sağlıklı Yaşam İçin Politikalar
Yaşam kalitesini belirleyen en önemli unsur sağlıktır. Sn. Vehbi Koç’un bu konudaki anlatımı konuyu en iyi...
Kafayı Çalıştırmak
İnsanları dünyadaki diğer canlılardan ayıran en önemli özellik düşünme gücü. Birçok konuda insanlar arasındaki başarı farklarını...
Bir Yaşam Birden Çok Kariyer
Sosyal güvenlik reformu ile ilgili gelişmeler, toplum olarak ilgimizin reform süreçlerine, işçi – memur gibi yapay...
Yenilikçiliğin Finansmanında Yenilikçilik
Sermayenin demokratikleşmesi kavramını hayata geçirerek BAD’de finansal kaynakların sadece yüksek teminat verebilenlere değil, yenilikçilik yaratanlara yönlenmesinde...
Yelken Yöneticilik Yetkinliğini Geliştirir
Yelkencilik sadece bir spor değil, aynı zamanda önemli bir eğitim aracıdır. Öncelikle, yelkencilik bir hedef belirlemeyi...
Liderlik Yetkinliklerini Geliştirmek
Lider, insanları bir hedef doğrultusunda harekete geçirebilen kişidir. Liderlik etki yapılacak davranışa ve ortama göre bazı...
Şirket Stratejisi ve Kariyeriniz
Çalışanlar genellikle stratejiyi üst yönetimin ilgilendiği bir konu olarak algılar ve çalışmalarını günlük işlere odaklamayı tercih...
Kalite Felsefesini Öğretebilmek
Yeni bir eğitim yılı başlarken bu sürecin tüm paydaşları: öğrenciler, öğretmenler ve veliler gençlerimizin yaşamlarındaki bu...
Zamana Saygı Göstermek
Şirketler, değerlerini artırabilmek için büyüme hızlarını geliştirmeye çalışıyorlar. En karlı büyüme yöntemlerinden birisi de sadece ürün...
Şirketlerde Yükselmenin Temeli
Şirketlerde hangi özelliklere sahip profesyonellerin daha hızlı yükselme potansiyeli olduğunu inceleyen bir araştırma kariyerlerinde ilerlemek isteyen...
Öğrenmenin Temeli
Kıyaslama, en iyilerden öğrenme, yönetim kalitesini geliştirmenin temel araçlarından sayılıyor. Ancak, istatistik bilimi sadece en iyileri...
Hoşgörünün Beşiği: Anadolu
Bugün dünyanın en çok ihtiyacı olan kavramlardan birisi de hoşgörü ve farklılıkların birarada yönetimi. İnsanlarin, kültürlerin,...
Yaşam Önerileri
Dünya Gazetesinin Yönetim Ekindeki bu son yazıda yeni yıl ile birlikte uygulamaya başlanabilecek bazı yaşam önerilerini...
Acil İşler mi? Önemli İşler mi?
Hayatınızı önünüze gelen acil işlerle meşgul olarak mı geçiriyorsunuz? Yoksa, sizin için önemli olan öncelikleri belirleyip,...
Bireysel Pazarlama
Bilginin ve bilgili insanın önemi arttıkça, bireysel pazarlamanın önemi de artıyor. Özellikle profesyonel uzmanlık isteyen katma...
Üstün Yetenekli Çalışanlar
Şirketler her geçen gün en önemli kaynağın insan kaynağı olduğunun bilincine varıyorlar. Bu nedenle de insan...
Yaşam Yetkinliklerini Geliştiren Eğitim
Eğitim ülkemizin en çok kaynak ayırdığı konulardan birisi. Oysa, eğitim için kullandığımız kaynakları ne kadar verimli...
Başarı İçin Strateji
Başarı sürekli olarak “değer yaratabilmektir.” Değer yaratmada sürekliliği sağlayabilmek ise hem “doğru işin yapılması” (Strateji), hem...
Genç Liderleri Yetiştirmek
Kurumların sürekliliğini sağlayan onların lider yetiştirebilme kapasitesidir. İster aile şirketi olsun, ister halka açıklık oranı yüksek...
Zamanı Yönetmek Hayatı Yönetmektir
Yaşam kalitesini artırmak isteyen, öncelikle zamanı iyi yönetmeyi öğrenmeli. Çünkü zaman, hayat demektir, yaşam demektir. Bu...
Kariyeri Yönlendirebilmek
İnsanların hayatlarında yaptıkları en önemli iki seçim, iş ve eş seçimi. Hayatın önemli bir kısmı bu...
Ağ Dünyasında Roller
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler insanların, kurumların ve ülkelerin karşılıklı bağımlılığını artırıyor. İnsanlar farklı alanlardaki ilgilerini...
Kariyer Değerlidir
İşimiz, hayatımızın önemli bir kısmını alıyor ve dolayısıyla toplumdaki algılanmamızı tanımlıyor. Birisiyle tanıştığınızda sorulan ilk üç...
Çok Yaşa Çok Çalış
Tıptaki gelişmelerin hızının, insanın bu gelişmeleri bireysel ve sosyal hayata uyarlama hızından fazla olduğu bir dönemde...
Biz ve Öteki
İnsanın genetik haritası belirlendiğinde ırklar arasındaki farkların yüzde birin bile çok altında olduğu da ortaya çıktı....
Başarılı İnsanların Sırları
Bazı insanlar kendilerinin ve başkalarının hayatlarında önemli ve olumlu gelişimler sağlarlar ve başarılı olarak kabul edilirler....
Farklılık Her Gün Yaratılır
İnsanı alışkanlıkları belirler. Dolayısıyla, hayatında özel başarılara imza atanların nasıl farklılık yarattığını anlamak için öncelikle onların...
Liderlikte İnsan İlişkileri
Liderlik insanların davranışlarını değiştirebilme yeteneği ve kapasitesidir. Liderlik, iyi bir stratejist olmanın, cazip bir karizma ve...
Sosyal Değişimi Desteklemek
Yaşam kalitemizi artırabilmek için sadece bireysel gelişime, ve çalıştığımız kuruma yatırım yapmak yetmiyor. Aynı zamanda, çevremizi...
Olumlu Düşünmenin Gücü
Hayat bir aynadır. Siz ona gülümserseniz, o da size gülümser. Yaşamını iyileştirmek isteyen herkes ilk önce...
Geleceğin Liderleri
İçinde yaşadığımız toplumu ve çocuklarımızın yaşayacağı ortamı şekillendirmek için yeni liderlik kavramlarını iyi anlamalıyız. Lider, insanları...
Geleceği Şekilllendirmek
Her gün aldığımız kararlar ve yaptığımız uygulamalar sadece o günün değil, aynı zamanda geleceğin de belirlenmesine...
İçimizdeki Leonardo Da Vinci
İstanbul’un fethinden bir sene önce doğan Leonardo sadece dünyada yapılmış en iyi resimler arasında sayılan “Mona...
Güvenilir Olmak
“İnsan yaşamında onur da, ödül de, iyi özelliklerini davranışlarıyla gösterenler tarafından kazanılır.” Aristo Güvenilir olmak, kişiler...
Yaşam Kalitesi
“Eylemin başlangıcı düşünce değil, sorumluluk almaya hazır olmaktır.” Dietrich Bonhoeffer Daha güzel bir dünya ile birlikte...
Yaşam Kalitesi
Yaşam kalitesi tanımı ve ölçülmesi güç bir kavram. Çünkü birbirinden farklı birçok boyutu içeriyor ve zaman,...
E-Birey
“Başdöndürücü bir hız yaşandığı çağımızda geleceğin mirasçıları kendilerini yetiştirenler olacaktır” Eric Hoffer İnsanlık tarihi sonsuz bir...
Fikrin Gücü
“Her devrim önce bir fikir olarak dogar.” Ralph W. Emerson Dünyayi degistiren ordular, silahlar veya ekonomik...
Değişim Yönetimi
“Değişim yaşam için yalnızca bir gereklilik değil, yaşamın ta kendisidir.” Alvin Toffler Şartların her zamankinden daha...