Ana Sayfa
Makaleler
Sivil Toplum
Sivil Toplum Kuruluşlarında İyi Yönetim

İnsan, doğasında olan “yararlı olma” duygusunu, parasal karşılık beklemeden bir amaca bağlanma, içinde bulunduğu topluma bir değer katma ihtiyacını yalnızca sivil toplum kuruluşlarında doyurabiliyor. Dolayısıyla, sivil toplum kuruluşları, anlamlı bir yaşamın ve sorumlu yurttaşlık bilincinin yaşama geçirildiği kurumlar haline geliyor. İnsanlar mahallesine, kentine, ülkesine ve giderek dünyaya fark yaratacak bir değer katmanın hazzını sivil toplum kuruluşlarında yaşıyorlar.

Sivil toplum kuruluşlarının iyi yönetim ilkeleri doğrultusunda çalışmasına Türkiye’nin ihtiyacı var çünkü Türkiye’nin dünya sorunlarının çözümüne katkıda bulunması gerek. Ülkemizin dünyada kendisine etkin ve saygın bir yer edinmesi için yalnızca devletlerarası ilişkiler yeterli değil. Sivil toplumun etkinliğinin arttığı çağımızda, ticari, bilimsel, kültürel, sanatsal, düşünsel alanlarda toplumlararası ilişkiler büyük önem kazandı. Başka bir deyişle uluslararası ilişkiler gittikçe daha çok “sivil”leşiyor, devlet-dışı, hükümet-dışı bir kimlik kazanıyor.

KalDer on yıldır, sadece ülkemizdeki “yönetim kalitesinin artırılması” misyonuna değil, aynı zamanda “katılımcı demokrasinin gelişmesi” misyonuna da hizmet ediyor. Bunu bir yandan Toplam Kalite Yönetimi (TKY) anlayışının toplumun her kesiminde benimsenmesi için uğraş vererek, diğer yandan da bir sivil toplum kuruluşu olarak kendi içinde uyguladığı yönetim ilkeleri ile “örnek” olarak sağlıyor.

KalDer’in misyon ve vizyonunu katılımcı bir anlayışla belirlenmiştir. KalDer’in başarısında yapılan tüm faaliyetlerin belirlenen ortak hedefe odaklı olarak seçilmesi önemli bir yer tutuyor. Şirketleri Avrupa’da en çok ödül kazanan ülkelerden biri olmak; en büyük şirketlerinden, bir balıkçı restoranına kadar farklı boyutlarda ve ülkenin dört bir köşesinde TKY’ni uygulayan örnekler yaratabilmiş olmak; bir sivil insiyatif olarak başlatılan Ulusal Kalite Hareketine (UKH) Milli Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Savunma Müsteşarlığı gibi önemli kamu kurumlarının katılımını sağlamak; dünya’da ilk kez sivil toplum kuruluşları (STK) için ayrı bir kalite ödülü koyarak ve bu konuda eğitimler oluşturarak ülkemizin önde gelen sivil toplum örgütlerinin TKY’ni uygulamaya başlamasını sağlamak hep bu odaklanma sayesinde gerçekleştiriliyor.

KalDer organizasyon yapısını misyon ve vizyonu doğrultusunda yapılandırmıştır. Yönetim Kurulu adayları TKY’ni uygulama deneyimine sahip kurumların, bu felsefenin yaygınlaştırılması için kaynakları harekete geçirebilecek liderleri arasından, toplumun değişik kesimlerine ulaşabilme ve iletişim kurma konum ve yetkinliği özellikleri dikkate alınarak belirlenmektedir. KalDer misyon ve vizyonunu etkin olarak gerçekleştirebilmek için gerekli olan istikrarlı bir yönetim kadrosunu “ödünç yönetici” uygulamasıyla sağlamıştır. Bu uygulamaya göre KalDer’i destekleyen kuruluşlar toplam kalite uygulamaları konusunda deneyimli birer yöneticilerini iki yıllığına KalDer’de çalışmak üzere ödünç veriyorlar. Böylelikle dernek güçlü bir yönetim kadrosunun desteği ile gönüllü üyelerinin zamanını da daha verimli kullanabiliyor.

KalDer, kurumsal iletişime öncelik veriyor. İnsanların ve kurumların davranışlarını değiştirmek için öncelikle değişimin gerekliliği ve faydasına inandırmak gerekiyor. Dolayısıyla, KalDer sınırlı kaynaklarının kullanımında gerek kurumsal kimlik oluşturma, gerekse kamuoyu ile iletişim kurma konularına profesyonel destek alarak öncelik verdi. En iyi iletişimin “başarılı örnekler” ile yaratılacağının bilincinde olarak UKH’nin hedefi de çeşitli kesimlerden iyi örnekler oluşturmak ve bunları toplumda tanıtmak olarak belirlendi.

KalDer, sadece TKY kavramının tanıtımına değil, aynı zamanda özgün içerik geliştirilmesine de önemli kaynak ayırıyor. KalDer ülkemizdeki iyi uygulamalardan ve ihtiyaçlardan esinlenerek okullarda, belediyelerde, sivil toplum kuruluşlarında TKY uygulamalarını somutlaştıran makaleler, kitaplar, vaka çalışmaları hazırlanmasını destekliyor, çalıştaylar yapıyor ve eğitimler geliştiriyor. Bu bilgilerin yaygınlaştırılması için çaba gösteriyor.

KalDer, işbirliklerine büyük önem veriyor. Öncelikli hedef kitle olarak belirlenen büyük şirketlerin en tepe yöneticilerinin de bulunduğu TÜSİAD ile kuruluştan bu yana sürdürülen işbirliği, Avrupa’daki gelişmeleri yakından takip etmek ve ülkemize yansıtmak üzere EFQM’in Ulusal İşbirliği Ortağı olunması, Kocaeli ve Gaziantep Sanayi Odaları ile yapılan Kalite Odağı işbirliği protokolleri, TTGV ile yapılan UKH’ne destek anlaşması, bakanlık düzeyindeki kamu kuruluşları ile yapılan eğiticilerin eğitimi anlaşmaları, ve Boğaziçi Üniversitesi ile birlikte geliştirilen “sivil toplum kuruluşları yönetici yetiştirme programı” bu işbirliği anlayışının birer ürünüdür.

Kalder, “iyi yönetişim” kavramının yaygınlaşmasını teşvik ederken, kendisi de bu anlayışa uygun davranıyor. Bu anlayış doğrultusunda, açıklık, şeffaflık, katılımcılık, hesap verebilirlik, verimlilik ve etkinlik konularında her zaman kendini sorguluyor ve sürekli geliştirmeye çalışıyor. Hem kendi içinde, hem de üyelerine ve destekleyenlere karşı kaynaklarını nasıl kullandığı konusunda aktif bir açıklık sergiliyor. Hesaplar iç deneticilerin yanısıra bir uluslararası denetim kuruluiu tarafından da denetleniyor. Gerek önemli destekleyicilerle birebir görüşmelerle, gerekse faaliyet raporlarıyla paydaşlara hesap veriliyor. Düzenlenen üye toplantıları, Danışma Kurulu toplantıları, olağan genel kurullar, anket çalışmaları, uzmanlık grupları, komiteler gibi araçlarla geniş bir katılımcılık sağlanıyor.

Kurumsallaşmaya da özel önem veriliyor. Sürdürülebilir gelişme ve yaratıcılık için düzenli yenilenmenin gerçekleştirilmesine çalışılıyor. Kurumsal kültür olarak benimsenen bu anlayışa göre, her dönem yönetim kurulunun %30-40’ı yenileniyor. Böylelikle, bir yandan devamlılık sağlanırken, diğer yandan yönetim kurulunun yeni fikir ve enerji ile desteklenmesi de sağlanıyor. Dolayısıyla, yönetim kurumsal bir yapı kazanıyor ve kişilere bağımlı olmuyor. Her dönem yeni yönetim için adaylar, yukarıda belirtilen şeffaf kriterlere uyan ve katılımcı bir anlayışla gösterilen kişiler arasından belirleniyor.

KalDer’de uygulanan bu yönetim ilkeleri sadece KalDer’in geleceğine değil, demokrasimizin gelişmesi için gerekli olan sivil toplum kuruluşlarının etkinliğine de ışık tutacaktır.
Vatandaşlar olarak her birimiz sivil toplum örgütlerine aktif olarak katılmalıyız. Bu sorumlulukları yerine getirirken şeffaflık, açıklık, hesap verebilirlik, katılımcılık, verimlilik ve etkinlik gibi iyi yönetim ilkelerine sahip çıkmalıyız. Birer yurttaş olarak devletten, birer müşteri olarak şirketlerden ve birer birey olarak STK’lardan iyi yönetişimi talep etmeli ve kendimiz de bu ilkeleri yaşayarak çevrelerine umut veren birer örnek olmaya çalışmalıyız. Çözümün kendi içimizden başladığını unutmamalıyız.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Dünya Gazetesi
Başka Türlüsü de Mümkün
Ölçülmeyen performans iyileştirilmez. Performansı ölçmeye çalışmak ise öyle kolay bir iş değil. Öncelikle konuşmam için ‘Başka...
Topluma Bir Şey Verebilmek En Büyük Zenginlik
Özel Sektör Gönüllüler Derneği başkan yardımcısı Yılmaz Argüden, derneğin 10 yıldan bu yana yürüttüğü projeleri ve...
1.000.000 “İyi” Internet Kullancısı Aranıyor
Müracaat: www.ekledestekle.com Önemli not: Adayların ekranlarından bir satır verecek kadar “iyi” olmaları yeterlidir. Bu panolar dikkatinizi...
+1 Sosyal Adım
Internet ve sosyal medya konusundaki gelişmeler insanların, toplumların davranış biçimlerini de değiştiriyor. Arap dünyasında güçlü sanılan...
Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Faydaları
Şirketler her geçen gün çevre konuları, insan hakları, yolsuzlukla mücadele gibi toplumsal konularla daha yakından ilgilenme...
Sorumlu Yatırımlar
Dünya teknolojik gelişmelerle her geçen gün daha da küçülüyor. Herhangi bir ülkede yapılacak yatırımların olası etkilerinin olumsuz...
Küresel İlkeler Sözleşmesi Sektörel Yayılım
Küresel İlkeler Sözleşmesi (Global Compact) Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından ilk olarak 31 Ocak...
Gönüllü Toplumsal Katkı
Ekonomik kriz derinleştikçe dünyada sosyal destek ihtiyacı olan toplum kesimleri de genişliyor. Vaclav Havel’in dediği gibi...
Pazarlıkta Uzlaştırıcı Destek Kullanmak
Pazarlıkta kolaylaştırıcı, arabulucu veya hakim olarak görev yapmak üzere uzlaştırıcı destek kullanılabilinir. Bu tip bir destek...
Küresel İlkeler Sözleşmesi
On sene önce Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu sırasında, Birlesmis Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan iş...
Gönülden Ödüller
Geçen hafta Türkiye’de ilk kez şirketlere “Gönüllülük Ödülleri” verildi. Beşinci kuruluş yıldönümünü kutlayan Özel Sektör Gönüllüler...
Türkiye Müşteri Memnuniyeti Endeksi
KalDer, senelerdir Türkiye’de yönetim kalitesinin geliştirilmesi için çalışıyor. 1991 yılından bu yana KalDer, “ülkemizdeki tüm özel...
Sosyal Sorumluluğun Parametreleri
Kurumsal sosyal sorumluluk kavramı şirketlerin gündeminde her geçen gün daha önemli bir yer alıyor. Bu kavramın...
Ulusal Kalite Hareketi
Yaşam kalitemizi geliştirebilmek için her düzeyde yönetim kalitemizi geliştirmeliyiz. İşte bu anlayışı yaymak üzere 1998 yılında...
Sosyal Girişimcilik ve Sivil Toplum Kuruluşlarında İyi Yönetişim
İnsan, doğasında olan “yararlı olma” duygusunu, parasal karşılık beklemeden bir amaca bağlanma, içinde bulunduğu topluma bir...
Bilimsel Çalışmalara Politika Üretmek
Ülkemizde politika üretmek (“policy analyses”, “policy development”) kavramı, politika yapmak (“politics”) kavramı ile karıştırılıyor. Zaten politika...
STK’lardan İş Dünyasına Dersler
Güçlükten güç doğar. Zorlukları aşmanın en önemli kazanımı bu süreçte edinilen yetkinliklerdir. Sivil toplum kuruluşlarını (STK)...
Özel Sektör Gönüllüleri
Geçen hafta gazetelerde ülkemizdeki sivil toplum örgütlerine bir yenisinin eklendiği haberi yer aldı: Özel Sektör Gönüllüler...
Yaratıcı Zekat
Büyük dinlerin ortak ilkelerinden birisi de toplumsal dengenin sürdürülebilmesi icin çevremizdekilerin sorunlarına ilgi duyma ve onlara...
Sosyal Girişimcilik
Girişimcilik sadece iş dünyasında değil, aynı zamanda toplumsal sorunların çözümünde de etkili oluyor. 21. yüzyılın toplumsal...
Sosyal Girişimcilik
Girişimcilik fikir üretmek, yenilik veya geliştirme yapmaktır. Girişimciliğin tanımında yenilikçilik vardır, risk alma, fırsatları kovalama ve hayata...
Sivil Toplum Kuruluşlarında İyi Yönetim
İnsan, doğasında olan “yararlı olma” duygusunu, parasal karşılık beklemeden bir amaca bağlanma, içinde bulunduğu topluma bir...
Sosyal Sorumluluk
Yaşam sorumluluk gerektirir. İçinde yaşadığımız toplumda, ülkemizde ve Dünya’da yaşam kalitesinin arzuladığımız düzeye gelmesi için kişisel...
Dijital Demokrasi
“Gerçek katılımcılık ile sahtesini çok ince bir çizgi ayırır.” Scott Adams İnsanlar gün geçtikçe kendilerini ilgilendiren...
Yeni İnsan Hakları ve Demokrasi
“Demokrasi eşitliği değil, fırsat eşitliğini güvence altına alır.” Irving Kristol Yüksek teknoloji devrimi bir yandan bilginin...
Geleceği Hazırlamak
“Geçmisi degistiremeyiz, ama gelecegi kazanabilir veya kaybedebiliriz.” Lyndon B. Johnson Strateji çalismalarinin belki de en önemli...
Dijital Devlet
“Teknoloji, değişimin dev motorudur.” Alvin Toffler Dünyadaki teknolojik gelişmeler sadece özel sektörde rekabeti değil, aynı zamanda...
Sivil Toplum Destekli Üniversite
“Yalnızca eğitimli kişiler gerçekten özgürdür.” Epictetus Çağımızda eğitimin önemi gün geçtikçe artıyor. Sadece daha yüksek katma...
Bizden Olan Değil – En İyi Olan
“Kendi saygınlığınıza değer veriyorsanız, kaliteli insanlarla bağ kurun. Yanlış insanlarla birlikte olmaktansa, yalnız olmak yeğdir.” George...
Sınırları Aşmak
“Kuşun kanatlanıp uçabilmesi için kabuğun kırılması gerekir.” Lord Alfred Tennyson Günümüzde büyümenin önündeki en önemli engel...
Temsili Demokrasiden Katılımcı Demokrasiye
“Binlerce kilometre sürecek bir yolculuk, küçücük bir adımla başlar” Konfiçyüs Uygulanmayan kararlar değer yaratmaz. Sahiplenilmeyen kararlar...
Zenginliğin Formülü Kalite
“Bazı insanlar çevrelerine bakar ve ‘Neden?’ diye sorar. Ben hayal ederim ve ‘Neden olmasın?’ derim.” Robert...