Ana Sayfa
Makaleler
Kamu Reformu
Tutumluluk Verimlilik, Etkinlik

Refah düzeyimizi geliştirmek için toplum olarak bu kavramları yaşamımızın her evresine yansıtmayı öğrenmeliyiz. Özellikle de kamu kaynaklarının kullanımında tutumlu, verimli ve etkili olmayı sağlamalıyız.

Ülkemizin kamu kaynaklarını kullanmada bu kavramlardan uzak olması bugünkü yüksek borç seviyemizin en önemli nedenlerinden birisidir. Yüksek borçlar nedeniyle uzun süredir ödemekte olduğumuz yüksek faizler ise ülkemizdeki yatırımların artırılması için gerekli kıt kaynakların yerini alıyor. Yeterli yatırımın gerçekleştirilememesi ise ülkemizin en önemli sorunu olan istihdam konusunu karşımıza çıkarıyor.

Yüksek borçluluk nedeniyle edindiğimiz IMF bağımlılığı karşısında faiz dışı fazlanın boyutunu %6.5’un altına çekebilmek için verilen uğraşları kamu sektöründe verimlilik ve etkiliği artırmak için verebilsek refah düzeyimiz çok daha hızlı artar. Örneğin, kamu sektörü için ayırdığımız kaynakları %10 daha etkili kullanabilsek, faiz dışı fazlada %3.5 boyutunda bir iyileşme sağlamış oluruz.

Tutumluluk, kamu kaynaklarının israfının önlenmesini ifade ediyor. Hiç bir zaman kullanılmayacak yatırımlara kaynak ayrılması, çalışmayan fabrikalar için istihdam yaratılması, sıcak günlerde çalışan kaloriferler gibi konulara hassasiyetle yaklaşmak tutumluluk ilkesine örnektir.

Verimlilik ise insan gücü, tesis ve teçhizat gibi kaynakların daha azıyla daha fazla ürün/hizmet üretilmesini ve birim maliyetlerin düşürülmesini ifade ediyor. Kamu bütçesi GSMH’nın yaklaşık 1/3’ünü oluşturuyor. Bunun yanı sıra arazi, bina, makine, teçhizat açısından kullanılan kaynakların değerini bile bilmiyoruz. Kamu sektörünün kaynak kullanımda verimlilik artışına yönelik önemli fırsatların olduğu büyük bir sır değil!!

Ancak bu kavramların belki de en önemlisi etkililik. Etkili olmak elde edilen çıktıların vatandaşlar için gerçekten gerekli ve faydalı olmasını sağlamaktır. Çok verimli olarak gerçekleştirdiğimiz bir faaliyet gerçekten bir değer yaratmıyorsa, aslında kaynaklar boşa harcanmış demektir. Örneğin, pek kullanılmayan bir yol için gerçekleştirilen yatırımın en düşük maliyetle ve verimlilik rekoru kırılarak yapılmasının pek de önemi yoktur.

Kamu reformunda bu kavramları hayata geçirebilmek için bireysel, kurumsal ve toplumsal düzeyde önemli engeller olduğunu da unutmamalıyız. Kamu kaynaklarını etkili olarak kullanabilmek için kamu sektöründeki yönetim kapasitesinin, bilgi düzeyinin ve motivasyonun geliştirilmesi gerekiyor.

Bu gelişmeleri sürekli kılabilmek için kamu yönetiminde katılımcılığı, saydamlığı, hesap verebilirliği ve performans kültürünü geliştirmeliyiz. Bu nedenle, girdileri kontrol etme anlayışını değiştirip, çıkıları kontrol etme anlayışına ve sistemlerine geçişi sağlamalıyız. Örneğin, Enerji Bakanlığımızın başarısı, ne kadar çok yatırım yaptığıyla değil, en yaygın elektrik kullanımını, diğer ülkelerle karşılaştırıldığında en ucuza sağlayabilmesiyle ölçülmelidir.

Hesap verme kültürünün yerleşebilmesi için siyasi ve bürokratik olarak liderlik konumuna gelenlerin kendilerin hükümdar gibi görme anlayışını terk etmeleri gerekir. “Verdimse ben verdim” anlayışı yerine kamu kaynaklarının her kuruşunun etkili kullanılmasına özen gösterildiği konusunda hesap verme anlayışı hakim anlayış olmalıdır. Bu nedenle, hesap verme kültürünü geliştirecek iletişim yatırımlarına önem vermek toplumsal olarak verimlilik ve etkililik düzeyimizin gelişmesine yardımcı olacaktır.

Performans kültürünü hakim kılabilmek için önem verilmesi gereken en önemli unsurlardan birisi de kamu sektöründe insan kaynakları politikalarında esnekliğe, ödüllendirmeye ve cezalandırmaya fırsat verecek bir sistemdir. Ancak hepsinden önemlisi, insan kaynakları politikalarının uygulanmasında siyasi sadakat değil; bilgi, yetkinlik ve performansa dayalı liyakat öncelik kazanmasıdır.

Politikaların oluşturulmasında katılımcılığa, öngörülebilirliğe ve saydamlığa dikkat edilmesi kamu politikalarının vatandaşın güvenini kazanmasına ve uygulanabilirliğinin sağlanmasına yardımcı olacaktır. Kamu politikalarının vatandaş odaklı ve etkili olabilmesi ancak bu şekilde sağlanabilir.

Bu nedenle, kamu reformunu sadece bir yasalaşma süreci olarak değil, aynı zamanda bir kültür değişimi projesi olarak algılamalıyız. Kültür değişimi için gerek kamu çalışanlarının, gerekse toplumun eğitimine, yoğun iletişime, ve başarıyı ödüllendirme konusuna kaynak ayırmamız gerektiğini unutmamalıyız. Tutumluluk, verimlilik ve etkililik kavramlarını hayata geçiren bir kamu sektörü, toplumsal gelişmemize en önemli yatırımı yapmış olacaktır.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Dünya Gazetesi
Kamu Yönetiminde Karar Kalitesi
İnsanoğlu, özlemlerini gerçekleştirebilmek, yaşam ile ilgili risklerini yönetebilmek üzere topluluklar halinde yaşamaya başladığından bu yana ortaklaşa...
Demokraside Rekabet Engelleri
İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir arada sürdürebilmeleri ve refah düzeylerini geliştirecek fırsatlara sahip olabilmeleri için...
Verimliliği Artıran Şehirler
Dünyada şehirleşme ve ekonomide hizmet sektörünün payı her geçen gün artıyor. Her geçen gün daha çok insan...
Hissedar Olarak Devlet
Ekonomik kriz dünyada birçok bankanın devletleştirilmesine neden oldu. Bunların arasında Fortis, Dexia gibi bizim daha önce...
Yalın Devlet
Küresel ekonomik kriz dünyada devletlerin rolünün tekrar tartışılmasını gündeme getirdi. İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir...
Belediye Seçimleri
Belediye seçimleri ile ilgili olarak kamuoyunun genellikle odaklandığı konu adayların kişisel özellikleri ve hangi partiye mensup...
Düzenleyici Etki Analizleri
Devlet birçok konuda aldığı kararlarla toplumsal yaşamın kalitesini etkiliyor. Toplumsal kararlar, gerek karmaşıklıkları nedeniye, gerekse uzmanlık...
Yazı Tura İle Politika
Doğa bilimleri ile sosyal bilimler arasındaki en önemli fark sosyal bilimlerde yapılan gözlemlerin gözleneni değiştirmesidir. Örneğin,...
Düzenleyici Etki Analizleri
Kamu kaynaklarını doğru ve verimli bir şekilde kullanmak bir ülkenin gelişimi için en önemli konulardan birisidir....
İyi Yönetişim El Kitabı
Kamu kaynaklarını doğru ve verimli bir şekilde kullanmak bir ülkenin gelişimi için en önemli konulardan birisidir....
Vergi ve Toplumsal Uzlaşma
İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir arada sürdürebilmeleri ve refah düzeylerini geliştirecek fırsatlara sahip olabilmeleri için...
Demokrasi Performanstır
Küresel vatandaşlığın ön plana çıkmaya başladığı bir dünyada ne insan hakları, ne de demokrasi geleneksel anlamlarıyla...
Kamu Sektöründe Fizibilite
Kamu sektörü projeleri toplumsal fayda sağlamak üzere gerçekleştirilen ve vergi gelirleriyle finanse edilen yatırımlardır. Bu nedenle,...
Kamu Müdahalesi ve Strateji
Ülkemizde düzenleyici ve denetleyici kurulların rolü her geçen gün artıyor. AB süreci ile birlkte yükselen bu...
Kamusal Nitelikli Hizmetler
Bazı hizmetler sadece o hizmetin ücretini ödeyenlere değil, aynı zamanda toplumun daha geniş kesimlerine de fayda...
Kamu Reformu
Devletin rolü sadece ülkemizde değil, bütün dünyada tartışılıyor. Bu tartışma kamu otoritesinin en azından yedi sorumluluk...
Üst Kurullar
Dünyada değişen ekonomik, sosyal ve siyasi şartlar karşısında devletin rolü sorgulanıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi...
Tutumluluk Verimlilik, Etkinlik
Refah düzeyimizi geliştirmek için toplum olarak bu kavramları yaşamımızın her evresine yansıtmayı öğrenmeliyiz. Özellikle de kamu...
Yerel Yönetim Reformu
Ülkemizde önemli bir reform süreci başladı. Kamu Yönetimi Temel Kanunu geçici maddeler haricinde TBMM’nce kabul edildi....
Özelleştirme ve Kamu Reformu
Özelleştirme Türkiye’nin, lügatına giriş tarihi itibarıyla öncüler arasında olduğu, uygulama açısından ise çok geri kaldığı bir...
Üst Kurulların Bağımsızlığı
Devlet doğru ve etkin çalıştığında vatandaşlarının refah düzeyi artıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi günümüzde çoğu...
Kamu Yönetimi ve Etik Değerler
Kamu sektöründeki “güven açığı” kamu yönetiminin en önemli sorunu haline geliyor. Bu durum, özellikle demokrasi ile...
GSMH Ölçümünde Kalitenin Rolü
Her yıl, özellikle de gelişmiş ülkelerin, GSMH hesaplarında servis sektörünün payı artıyor. Üstelik ülkeler arasındaki GSMH’nın...
Kamu Yönetimi Reformu
Devletin rolü sadece ülkemizde değil, bütün dünyada tartışılıyor. Bu tartışma kamu otoritesinin en azından beş sorumluluk...
Kamu Yönetimi ve Üst Kurullar
Dünyada değişen ekonomik, sosyal ve siyasi şartlar karşısında devletin rolü sorgulanıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi...
Güvenilirliğin Yedi İlkesi
Başkalarının kaynaklarını kullanan herkes, onların güvenini kazanmak zorundadır. Ülkemizde yaşanan derin kriz, ABD’de dünyanın en büyük...
Güven Açığı
“Doğruları söyleme, sorumlu bir yurttaş olmanın baş koşuludur.” J. Edgar Hoover Kamu sektörü bütçe açıklarının, enflasyon...
Devlet ve İnternet
“Bugünün en önemli sorunu, geleceğin eskisi gibi olmadığıdır.” Paul Valery Davos her yıl dünyaya yön veren...