Ana Sayfa
Makaleler
Türkiye
Yapısal Reformlar

Refah düzeyini artırabilen bir Türkiye için hangi siyasi partinin desteklendiğinden bağımsız olarak ciddi yapısal sorunları çözecek bir reform programını gerçekleştirmeliyiz.

Siyaset toplumun yansımasıdır. Bu nedenle, her birimiz öncelikle kendimiz de ilgilendiren konularda uzun vadeli sürdürülebilirliği düşünüp bazı ödünler vermeyi hazmetmeksizin, siyaset kurumunun bu çözümleri toplumdan bağımsız olarak üretmesi hayalciliğine kapılmamalıyız.

Hangi siyasi partinin iktidarda olduğundan bağımsız olarak demokrasilerin önemli sorunlarından birisi de yöneticilerinkısa vadeye odaklanmasıdır. Bu nedenle, getirisi uzun vadede ortaya çıkabilecek çözümlerin uygulanması güçleşmektedir. Türkiye’de de önümüzdeki dokuz yılda en az bir referandum (sayısı artabilir) ve altı seçimin geliyor olması yapısal reformların gerçekleştirilme olasılığını düşüren bir unsurdur. 2007 yılındaki referandumla seçimlerin her beş yılda bir yerine, her dört yılda bir yapılmasının ve her beş senede bir Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesinin kabul edilmiş olması ve yerel seçimlerin takvimi dikkate alıdığında ortalama her 18 ayda bir seçim gerçekleşecek bir ülkede uzun vadeli yapısal sorunlara çözüm üretmek güç olacak.

Bu nedenle, birinci yapısal reformu seçim takviminde gerçekleştirmeliyiz. Her beş senede bir tüm seçimlerin bir arada yapılması sürekli seçim yorgunluğu yaşayan bir ülke yerine çözüm odaklı bir ülke konumuna gelebilmemizi kolyalaştıracaktır. Elbette, seçimlerin iktidarı denetleme yetkisinin önemi de gözardı edilmemeli. Bu nedenle, kuvvetler ayrılığı ilkesini güçlendirmek demokrasinin kalitesini artırır. Örneğin, parti içi demokrasiyi güçlendirmek üzere parti başkanlarının ön seçimle belirlenecek adayların en çok %20’sini değiştirebilmeleri, bakanların milletvekilleri dışından seçilmeleri ve yargı bağımsızlığının güçlendirilmesi daha iyi yönetilebilen bir Türkiye açısından faydalı olabilir.

Gelişmenin temeli güvendir. Yurttaşların içinde yaşadığı topluma olan güveninin temeli ise, hukuk ve adaletin yerine getirileceğine olan inançtır. Hukukun ve adalet sisteminin iyi işlemediği bir yerde güçlü olan haklıdır. Oysa hukuk, haklı olanın güçlü olmasını öngörür. Bu nedenle, hızlı çalışan, herkese eşit uzaklıkta uygulanıldığı konusunda güven veren, ve özellikle Türkiye’ye yeni teknolojilerin ve kaynakların cezbedilmesini sağlamak üzere uluslararası camiaya da güven veren bir hukuk sistemi refah düzeyi artan bir Türkiye’yi güvence altına almanın önkoşullarındandır.

Yapısal reform gereği olan bir başka alan ise sosyal güvenlik konusudur. Erken emeklilik nedeniyle her sene artan açıklara neden olan sosyal güvenlik sistemimiz sürdürülebilir değildir. Bugün her emekli için 1.4 çalışandan prim kesilirken GSMH’nın %4-5’i seviyesinde sosyal güvenlik açıkları oluşmaktadır. Bugünkü sistemin devamı halinde 2040 yılından itibaren bu oran 0.9’a düşecektir. Uzayan yaşam süreleriyle daha da artacak olan açıklar sürdürülebilir olmaktan uzaktır. Bu nedenle, daha uzun süre çalışıp, daha geç emekli olmayı toplum olarak kabullenmemiz gerekiyor.

Yapısal sorunlardan bir tanesi de kamu kurumlarının sayısı ve yapısıdır. Türkiye’deki il sayısının ve ‘her ile bir üniversite, her ile bir havaalanı’ anlayışı ile yürütülen yatırım politikasının Türkiye için en etkin yönetim modeli olup, olmadığının irdelenmesi önemlidir. Özellikle de kamu kaynaklarının kullanımında tutumlu, verimli ve etkili olmayı sağlamalıyız. Tutumluluk, kamu kaynaklarının israfının önlenmesini ifade ediyor. Verimlilik ise insan gücü, tesis ve teçhizat gibi kaynakların daha azıyla daha fazla ürün/hizmet üretilmesini ve birim maliyetlerin düşürülmesini ifade ediyor. Ancak bu kavramların belki de en önemlisi etkililik. Etkili olmak elde edilen çıktıların vatandaşlar için gerçekten gerekli ve faydalı olmasını sağlamaktır. Çok verimli olarak gerçekleştirdiğimiz bir faaliyet gerçekten bir değer yaratmıyorsa, aslında kaynaklar boşa harcanmış demektir.

Kamu kurumlarında gerçekleştirilecek yapısal değişiklikler belirlenirken kamunun ihtiyacı olan hizmetlerin büyüklüğünün ölçülmesi ve kurumların büyüklüğünün buna paralel olarak yapılandırılması, ölçek ekonomisi konusuna dikkat edilmesi, böylece kamuya ihtiyaç duyduğu hizmetin sunulması; gerek merkezi yönetimde, gerekse yerel idarelerde istihdam fazlasının önüne geçilmesi; ve kamu personel rejiminin yeniden yapılandırılması gereklidir. Kamuda memur olarak göreve başlayan bir personele, yaptığı görevin gerçekten kamusal bir niteliği olup olmadığına bakılmaksızın (örnek: şöför, odacı gibi görevliler) devletin istihdam garantisi verdiği ve mirasçılarıyla birlikte ortalama 63 yıl maaş bağladığı unutulmamalıdır!

İşsizlik en önemli toplumsal yaralarımız arasındadır. Çalışabilecek yaş ve sağlık durumuna sahip vatandaşlarının önemli bir kısmı çalışmayan bir toplumun refah düzeyini artırması çok güçtür. Özellikle gençleri ve kadınları üretken olmayan bir toplumun sadece bugünü değil, geleceği de risk altında olur. Bu nedenle, kamu finansman sisteminin göreceli olarak vade, faiz ve kur açılarından dengeli olması da fırsat olarak değerlendirilerek, kur ve faiz politikalarında istihdamı artırma hedefine öncelik verilmesi önemlidir. Aynı zamanda, istihdam üzerindeki vergi yükleri ve istihdam esnekliğini azaltan düzenlemeler de gözden geçirilerek işsizlik sorununun azaltılması hedeflenmelidir.

Ülke olarak her sene eğitim çağında bulunan yaklaşık 18 milyon gencimizin zamanlarını ne kadar etkili olarak kullandığımızı sorgulamaksızın ne refah düzeyimizi, ne de eğitim sistemimizi geliştiremeyiz. Eğitim sistemimizi dünyanın en iyileriyle rekabet edebilir düzeye getiremezsek, rekabet gücümüzü ve dolayısıyla refah düzeyimizi de sürekli olarak artırmamız güçleşir. Eğitimde yeni teknolojileri kullanmaksızın ve eğitimin içeriğini güncelleştirme sürecimizi yeniden yapılandırmaksızın dünya ile rekabet edebilecek nesiller yetiştiremeyiz. Bu nedenle, eğitimde kullandığımız içerik gerek bilgi içeriği (akademik yönden), gerekse sunuşu (eğitsel yönden) açısından çağı yakalamalıdır. Çağdaş bireyler yetiştirmek için tasarlanacak eğitim sistemi bilgi depolamak üzerine değil, düşünmeyi öğrenmeyi ve bilgiye ulaşabilmeyi ön plana çıkarmalı. Gençlerimizi geleceğe hazırlamak için onları öğrenmeyi seven, yenilikçi ve yaratıcı olan, ekip çalışmasından haz duyan, toplumsal sorumluluk sahibi bireyler olarak yetiştirmeliyiz. Bu nedenle, eğitim sistemimizde de ciddi bir içerik reformuna ihtiyacımız var.

Özetle, siyasilere yapısal reform konularına odaklanmayı teşvik edecek bir ortam yaratmak üzere 18 ayda bir seçim yapılmasını gerektiren sistemi gözden geçirmekte fayda var.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Yapısal Reformlar
Refah düzeyini artırabilen bir Türkiye için hangi siyasi partinin desteklendiğinden bağımsız olarak ciddi yapısal sorunları çözecek...
Tek Tip İnsan Yetiştirmek
Dünya ile rekabet edebilmek için tüm kaynaklarımızı verimli ve etkin kullanmalıyız. Ülkemizde her yıl yaklaşık 17 milyon...
Galatasaray ve Toplumsal Eğitim
“Kazanmak her şey değildir, ama kazanma azmi her şeydir” Vince Lombardi Toplumsal öğrenme sınıflarda değil, toplumu...
Takım Tutmak
Sizce bir önerinin kimin tarafından yapıldığı mı? Yoksa, içeriği mi önemlidir? Soru bu şekilde sorulduğunda çoğunluk, önerinin içeriğine...
Türkiye için Liderler, Dünya için Liderlik
Tarsus Amerikan Koleji (TAC) “Türkiye için Liderler, Dünya için Liderlik” anlayışıyla kurulan ve yaşayan ülkemizin en önemli...
Öğrenmemek Geri Kalmaktır
Geleceğimiz için en büyük tehlike, zamanını üretken faaliyetlerle ve öğrenmeden uzak geçirenlerin çoğalmasıdır. Bu nedenle, okulların tam...
Milli Entelektüel Sermayeyi Geliştirmek
Bir ülkenin gelişimi için en temel girdi entelektüel sermaye birikimidir. Çünkü düşünce eylemin temelidir. Kendi özgün...
Elektrik Yaşam Kalitesini Artırır
Bir ülkenin gelişmesini belirleyen en önemli iki unsur entelektüel sermaye birikimi ve enerji kullanımıdır. Özellikle her...
Türkiye Dünyaya Ne Katar?
Türkiye için yurt dışından çeşitli kesimlerce Bölgesel Güç, Global Aktör, Stratejik Ortak, Rol Model, Batının Truva...
Türkiye AB’ye Güç Katar
Türkiye Avrupa’nın üretim üssü, eğitim sisteminin rekabetçiliği için gerekli talebin kaynağı, emeklilikte en kaliteli yaşam merkezi...
Komşumuz Rusya
Karadenizden komşumuz Rusya Türk şirketlerinin uluslararası pazarlarda yerleşik olarak gelişmelerinin ilk durağı oldu. Elbette 1980’lerde yurt...
En Ucuz Enerji
En ucuz enerji tasarruf edilen enerjidir. Dünyadaki ülkeler arası gelir dengesizlikleri azaldıkça, dünyanın enerji talebi artıyor....
Rekabet Özgürlüğü
Yaşam kalitesini geliştirebilmek her zaman daha iyiyi aramaktan geçiyor. Daha iyiyi bulabilmek ise her alanda rekabet...
Toplumsal Uyum
Toplumsal güç çeşitli vektörlerden oluşur. Bir gücü kuvvetli kılan bu vektörlerin aynı yöne yönelmesiyse, o gücü...
Davos ve Dünyaya Katkıda Bulunmak
Dünya’nın gündeminin belirlendiği, iş dünyası liderleriyle devlet başkanlarının, sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ve bilim adamlarının biraraya...
Küreselleşme ve Türkiye
İnsanoğlu yaşam mücadelesinde önceleri küçük takımlar kurarak avlanma ve korunma ihtiyaçlarını karşılarken, zaman içerisinde küçük yerleşim...
Yaşlılık Yönetimi Politika Önerileri
Demografik gelişmeler en kolay tahmin edilebilen trendler arasında olmasına rağmen, politika oluşturma sürecinde yeteri kadar değerlendirilmiyor....
Türkiye’nin Seçimi
Önümüzdeki seçimlerde hangi parti veya partiler iktidara gelirse gelsin, iktidarın üç konuda nasıl hareket edeceği yaşam...
Seçimlerde Aday Belirleme
Yaklaşan seçimlerde önümüzdeki dönemde ülkemizin yönetim kadrosunu belirlenecek. Bu seçimlerde oy kullanma oranlarının özellikle yüksek olması...
Türkiye’den Otomotiv Devrimi
Otomotiv sektörü dünyanın en önemli ve en büyük sektörleri arasında yer alıyor. Dünyada her sene 50...
Ekonomik Öncelikler
Seçim senesine girdiğimiz 2007 yılında siyasi partiler ekonomi politikalarını gözden geçiriyorlar. Bu konuda yapılan çalışmaların iyi...
Ermeni Meselesi
Geçen hafta Fransa Parlamentosu’nda alınan karar ile birlikte Türkiye’nin gündemine şimdiye kadar görülmemiş bir şekilde oturan,...
Hangi Davranışı Teşvik Ediyoruz
Toplumsal olarak teşvik ettiğimiz davranışların sonuçlarına katlanmak durumundayız. Birçok konuda doğru davranışları teşvik etmediğimizin farkına bile...
Basketbolcular ve Toplumsal Eğitim
Dünya Basketbol Şampiyonasındaki Ulusal Takımımız yaklaşımıyla, elde ettiği sonuçlarla hepimize gurur verdi. Basketbol takımımızın özel davetle...
İşsizlik Sendromundan Kurtulmak
Araştırmalar Türkiye’deki en önemli sorunun işsizlik olduğunu ortaya koyuyor. Bu nedenle girişimciler, siyasetçiler veya bilim adamları...
Kur Mu? Yönetim Anlayışı Mı?
Türk Lirasının daha değerli hale gelmesi ve dünyada başka ülkelerin de üretim kapasitelerini hızla geliştirmeleri üreticilerimizi...
Düşünce Merkezleri
Düşünce eylemin temelidir. Bireyler, kurumlar ve toplumlardan gelecek için fikri hazırlık düzeyi yüksek olanlar, geleceği şekillendirebilmek...
Türk – ABD İlişkilerini Geliştirebilmek
Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler demokrasi, özgürlükler, insan hakları ve serbest piyasa ekonomisi gibi ortak idealleri...
Kara Afrika’dan Sarı Afrika’ya
Günümüzde küreselleşme konusundaki gelişmeler ele alındığında en önemli gelişmenin Çin’in yüksek kalkınma hızının dünya üzerindeki etkileri...
Türkiye’nin Markalaşması
Blgi ve iletişim süratli bir şekilde artırıyor ve yayılıyor. Buna bağlı olarak, insanlar yoğun bir bilgi...
E-Saglık
Bilgi teknolojilerinin en önemli katkı sağlayabileceği sektörlerden birisi de sağlık sektörü. Sağlık sektöründeki önemli teknolojik gelişmelere...
E-Eğitim
Kurumların en önemli varlığı insan kaynakları. Bu kaynağı sürekli olarak geliştirebilen ve güncel bilgiyle donatabilen şirketler...
Kurumsal Yapılar ve Yatırım
Bir ülkenin gelişmesinde en önemli girdilerden birisi de o ülkeye yapılan yatırımlardır. Uluslararası şirketlerin bir ülkeye...
Türk ABD İlişkilerini Geliştirmek
Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler demokrasi, özgürlükler, insan hakları ve serbest piyasa ekonomisi gibi ortak idealleri...
Antalya’nın Markalaşması
Antalya son yirmi yıldaki yatırım atağı ile dünyanın önemli turizm merkezleri arasına girmeye başladı. Ancak, Türkiye’nin...
Eğitimde İçerik ve Süreç
Türkiye, eğitim çağındaki gençlerin toplam nüfusa oranı en yüksek olan ülkeler arasında yer alıyor. Bu nedenle...
Yalın Vergi
Vergi devleti devlet yapan kaynakların temeli, toplumların kamu hizmetlerini gerçekleştirebilmesinin aracıdır. Vergi sisteminde geçerli olması beklenen...
Tarihe Küresel Bakış
“Türkler: Bin Yılın Yolculuğu” sergisinin İngiliz Kraliyet Sanat Akademi’sinde açılmasına fikri ve maddi katkıda bulunanları kutlamak...
Kızlarını Eğiten Yaşam Kalitesini Geliştirir
Bir toplumun gelişmesi, yaşam kalitesinin artması, o toplumun insan kaynaklarını ne kadar etkin kullandığı ile belirleniyor....
İstihdamı Geliştirmek
Türkiye’nin en önemli sorunu istihdam sorunudur. Çeşitli tahminlere göre geçtiğimiz bir yıl içinde işsizler ordusuna katılan...
Bilimsel Çalışmalarla Politika Üretmek
Ülkemizde politika üretmek (“policy analyses”, “policy development”) kavramı, politika yapmak (“politics”) kavramı ile karıştırılıyor. Zaten politika...
Yaşlılığın Finansmanı
Cumhuriyet tarihine baktığımızda en önemli uğraşımız nüfusu ve ekonomisi hızla büyüyen bir ülkenin ihtiyaçlarına yetişmek olduğunu...
Vergi Reformu
Devleti devlet yapan en önemli unsurlardan birisi de vergi koyma yetkisidir. Bu yetkisini sorumlu, adil ve...
E-birey ve E-devlet
Dünyada önemli bir devrim gerçekleşiyor: İnsanlar için iletişimde zaman ve mekân bağımlılığını ortadan kaldıran, bilgiye erişim...
Yarını Arayışlar
Geçtiğimiz hafta sonu ARGE Danışmanlık ve NMC tarafından “Yarını Arayışlar” toplantısı düzenlendi. Toplantıya, fikirleriyle, kararlarıyla ve...
Kıbrıs ve Karar Teorisi
İnsanlar tarih boyunca yaşamlarını sürdürmek ve yaşam kalitesini artırmak için hep seçim yapmak ve karar vermek...
Türkiye’nin Tanıtımı
Ülkemizi hem yurt içinde, hem de yurt dışında yeteri kadar iyi tanıtamıyoruz. İşte ispatı: (i) Türkiye’ye...
Verimsizlik Yolsuzluktan Daha Kötü
“İki şişe süt çalanla, iki şişe sütü sokağa döken arasında ne fark var?” Yolsuzluk gerçekten bir...
Yaratıcı İnsanları Cezbetmek
Ülkemizin refah düzeyini, bu topraklarda yaşayanların yaşam kalitesini artırmak için yatırımlara ihtiyaç var. Bu yatırımları finanse...
Üniversite Reformu
Üniversiteler bir toplumda bilgi üretimi ve yaratıcılığın geliştirilmesi için büyük öneme sahip kurumlardır. Ülke refahını artırmak...
Okul Kitapları
Bu hafta yaklaşık 15 milyon genç bir eğitim yılını daha tamamlayıp yaz tatiline çıkıyor. Öğrencilerin performans...
E-Devlete Doğru
31 yıldır sürdürülen çalışmalar sonunda bu hafta nüfus kayıtlarının elektronik ortamda tutulmasını sağlayan Mernis projesi hayata...
2020 İçin Rekabet Stratejileri
Geçmişi değiştiremeyiz, ama geleceği kazanabilir veya kaybedebiliriz. 2020 yılında daha güçlü bir Türkiye, refah düzeyi daha...
AKP Bunları Yapabilecek mi?
Bu hafta Türkiye siyasetinde önemli bir değişim yaşandı. Ancak, ülkemiz için önemli olan bu hafta yaşanan...
Offset Uygulamaları
Geçen hafta Ege Serbest Bölgesi (ESBAŞ) ülkemizde ilk kez “Offset” uygulamaları konusuda bir sempozyum düzenledi. “Offset”...
Dünya Markası Olarak Türkiye
Ülkemizin dünyada aranan bir marka haline gelmesini sağlamak ürün ve hizmetlerimizle yarattığımız katma değerin yükselmesine yardımcı...
Piontek, Derwall ve Terim’ler
Türkiye futbolda önemli bir başarıya imza attı. Öncelikle, bu başarıyı getiren futbolcularımızı, teknik heyeti ve idarecileri...
Reel Sektörde Değişim
Ülkemizde makro ekonomik düzeyde önemli reformlar gerçekleştiriliyor. Ancak, bu reformların yarattığı altyapı üzerinde şirketlerimizin de başarıyı...
Test Odaklı Eğitim Sistemi
Dünya ile rekabet edebilmek için tüm kaynaklarımızı verimli ve etkin kullanmalıyız. Ülkemizde her yıl yaklaşık 17...
A.B.D. ile Stratejik İşbirliği
Uzun senelerdir A.B..D. ile ilişkilerimiz ağırlıklı olarak siyasi ve askeri konularla sınırlı olarak gelişti. Türkiye’nin Kore...
Küresel Rekabet Gücü – 2
Ülkemizin rekabet gücünü artırmak için sadece kamu sektöründe değil, özel sektörde de zihniyet değişimi gerekiyor. Dünya...
Küresel Rekabet Gücü – 1
Bir ülkenin rekabet gücünü belirlemede en etkili performans ölçütü gelişmenin geçmişle değil, diğer ülkelerle karşılaştırmasıdır. Dünya...
Beyin Gücü
Türkiye önemli bir reform sürecinden geçiyor. Kamunun rolü yeniden tasarlanıyor, finansal sistem yeniden yapılandırılıyor ve hatta...
Dünyayla Rekabet
“Rekabetin olmadığı bir ortamda büyük işler başarmak çok kolaydır.” Willian van Home Bir ülkenin rekabet gücünü...
Eğitimde İçerik
“En yüksek getiriyi sağlayan yatırım, bilgiye yapılan yatırımdır.” Benjamin Franklin Ülkemizde her yıl yaklaşık 15 milyon...
Cazibe Merkezi
“Kaderimizi yıldızlarda değil, kendi içimizde aramalıyız.” William Shakespeare Ülkemizin gelişmesi için yatırıma, yatırımların gerçekleşmesi içinse yabancı...