Ana Sayfa
Makaleler
Sivil Toplum
Yeni İnsan Hakları ve Demokrasi

“Demokrasi eşitliği değil, fırsat eşitliğini güvence altına alır.”
Irving Kristol

Yüksek teknoloji devrimi bir yandan bilginin daha geniş kitleler tarafından paylaşımını olanaklı kılıyor, katılımcı ve şeffaf yönetim biçimlerinin önünü açıyor, öte yandan da bilgi teknolojilerine ulaşma olanaklarında büyük eşitsizlikler nedeniyle önemli bir tehlikeye işaret ediyor: Bilgiye sahip olanlarla, ona ulaşma araçlarından yoksun olanların arasındaki uçurum derinleşiyor. Günümüzün sorumluluğu, bilginin daha geniş kesimler tarafından eşit paylaşımının koşullarını yaratmak, bunun yollarını aramaktır

Bugün dünyada iki milyar insanın henüz elektrik kullanmadığını, her üç kişiden birinin elektriğe sahip olmadığını kaçımız biliyor? Toplam nüfusu milyarları bulan Bangladeş, Çin, Mısır, Endonezya ve Nijerya’da bulunan telefon sayısı, yalnızca 27 milyon nüfuslu Kanada’daki telefon sayısından az. Sahip oldukları haberleşme uydularının sayısı açısından ülkeler arasındaki eşitsizlik varolan uçurumu daha da derinleştiriyor.

Artık ne insan hakları, ne de demokrasi geleneksel anlamlarıyla sınırlı olarak algılanmıyor. Geleneksel olarak insan hakları, hiçkimsenin cins, renk, ırk, dil, din, sosyal sınıf ya da politik inançlarından ötürü ayrımcılığa uğramaması temel ilkesine dayanır. Demokrasi de genel olarak oy verme hakkı, düşüncesini ifade etme özgürlüğü ve benzeri haklarla tanımlanır.

Oysa artık insan hakları da, demokrasi de bunların ötesine geçmiştir. Bu kavramların içeriği değişmiştir. Artık esas olan, bunların ötesinde, insanların geleceklerini biçimlendirmede söz hakkı sahibi olması, global karar alma süreçlerine katılabilmesidir. Modern çağın insan hakları ve demokrasi kavramlarının içeriği budur. Yönetim kavramından, katılımı ve karşılıklılığı ifade eden “yönetişim” (governance) kavramına geçişin temelinde de bu dönüşüm vardır.

Böyle bir katılımcı yönetim anlayışının en önemli önkoşullarından biri de geniş kitlelerin, hayatlarını etkileyen gelişmelere ilgi duymaları, ilgi duymaları için bilgilenebilmeleri, bilgilenmeleri için de gerekli araçlara sahip olmalarıdır. Bunun için bilgi çağına dahil olmaları, bilgi teknolojilerine ulaşabilmeleri gerekir. Bunu gerçekleştirecek yolları bulmak, gerekli adımları atmak, tıpkı çevre sorunları, ya da organize suçların önlenmesi gibi küresel bir sorumluluktur. Tek tek ülkeleri aşan, bir bütün olarak uluslararası topluluğun üstlenmesi gereken bir sorumluluktur.

Sonuç olarak, insan hakları ve demokrasiye gerçekten inanıyorsak, bu dünya üzerinde yaşayan tüm insanların bir “dünya vatandaşlığı” bilinciyle eğitilmesini, yetiştirilmesini ve karar süreçlerine katılımını sağlamak için çalışmalıyız. Bilgi fakirliği ile mücadelede başarılı olabilirsek, bugüne kadar ekonomik fakirlikle mücadelede ulaşamadığımız başarıyı da yakalamak mümkün olacaktır.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Sabah Gazetesi İşte İnsan Eki
Başka Türlüsü de Mümkün
Ölçülmeyen performans iyileştirilmez. Performansı ölçmeye çalışmak ise öyle kolay bir iş değil. Öncelikle konuşmam için ‘Başka...
Topluma Bir Şey Verebilmek En Büyük Zenginlik
Özel Sektör Gönüllüler Derneği başkan yardımcısı Yılmaz Argüden, derneğin 10 yıldan bu yana yürüttüğü projeleri ve...
1.000.000 “İyi” Internet Kullancısı Aranıyor
Müracaat: www.ekledestekle.com Önemli not: Adayların ekranlarından bir satır verecek kadar “iyi” olmaları yeterlidir. Bu panolar dikkatinizi...
+1 Sosyal Adım
Internet ve sosyal medya konusundaki gelişmeler insanların, toplumların davranış biçimlerini de değiştiriyor. Arap dünyasında güçlü sanılan...
Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Faydaları
Şirketler her geçen gün çevre konuları, insan hakları, yolsuzlukla mücadele gibi toplumsal konularla daha yakından ilgilenme...
Sorumlu Yatırımlar
Dünya teknolojik gelişmelerle her geçen gün daha da küçülüyor. Herhangi bir ülkede yapılacak yatırımların olası etkilerinin olumsuz...
Küresel İlkeler Sözleşmesi Sektörel Yayılım
Küresel İlkeler Sözleşmesi (Global Compact) Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından ilk olarak 31 Ocak...
Gönüllü Toplumsal Katkı
Ekonomik kriz derinleştikçe dünyada sosyal destek ihtiyacı olan toplum kesimleri de genişliyor. Vaclav Havel’in dediği gibi...
Pazarlıkta Uzlaştırıcı Destek Kullanmak
Pazarlıkta kolaylaştırıcı, arabulucu veya hakim olarak görev yapmak üzere uzlaştırıcı destek kullanılabilinir. Bu tip bir destek...
Küresel İlkeler Sözleşmesi
On sene önce Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu sırasında, Birlesmis Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan iş...
Gönülden Ödüller
Geçen hafta Türkiye’de ilk kez şirketlere “Gönüllülük Ödülleri” verildi. Beşinci kuruluş yıldönümünü kutlayan Özel Sektör Gönüllüler...
Türkiye Müşteri Memnuniyeti Endeksi
KalDer, senelerdir Türkiye’de yönetim kalitesinin geliştirilmesi için çalışıyor. 1991 yılından bu yana KalDer, “ülkemizdeki tüm özel...
Sosyal Sorumluluğun Parametreleri
Kurumsal sosyal sorumluluk kavramı şirketlerin gündeminde her geçen gün daha önemli bir yer alıyor. Bu kavramın...
Ulusal Kalite Hareketi
Yaşam kalitemizi geliştirebilmek için her düzeyde yönetim kalitemizi geliştirmeliyiz. İşte bu anlayışı yaymak üzere 1998 yılında...
Sosyal Girişimcilik ve Sivil Toplum Kuruluşlarında İyi Yönetişim
İnsan, doğasında olan “yararlı olma” duygusunu, parasal karşılık beklemeden bir amaca bağlanma, içinde bulunduğu topluma bir...
Bilimsel Çalışmalara Politika Üretmek
Ülkemizde politika üretmek (“policy analyses”, “policy development”) kavramı, politika yapmak (“politics”) kavramı ile karıştırılıyor. Zaten politika...
STK’lardan İş Dünyasına Dersler
Güçlükten güç doğar. Zorlukları aşmanın en önemli kazanımı bu süreçte edinilen yetkinliklerdir. Sivil toplum kuruluşlarını (STK)...
Özel Sektör Gönüllüleri
Geçen hafta gazetelerde ülkemizdeki sivil toplum örgütlerine bir yenisinin eklendiği haberi yer aldı: Özel Sektör Gönüllüler...
Yaratıcı Zekat
Büyük dinlerin ortak ilkelerinden birisi de toplumsal dengenin sürdürülebilmesi icin çevremizdekilerin sorunlarına ilgi duyma ve onlara...
Sosyal Girişimcilik
Girişimcilik sadece iş dünyasında değil, aynı zamanda toplumsal sorunların çözümünde de etkili oluyor. 21. yüzyılın toplumsal...
Sosyal Girişimcilik
Girişimcilik fikir üretmek, yenilik veya geliştirme yapmaktır. Girişimciliğin tanımında yenilikçilik vardır, risk alma, fırsatları kovalama ve hayata...
Sivil Toplum Kuruluşlarında İyi Yönetim
İnsan, doğasında olan “yararlı olma” duygusunu, parasal karşılık beklemeden bir amaca bağlanma, içinde bulunduğu topluma bir...
Sosyal Sorumluluk
Yaşam sorumluluk gerektirir. İçinde yaşadığımız toplumda, ülkemizde ve Dünya’da yaşam kalitesinin arzuladığımız düzeye gelmesi için kişisel...
Dijital Demokrasi
“Gerçek katılımcılık ile sahtesini çok ince bir çizgi ayırır.” Scott Adams İnsanlar gün geçtikçe kendilerini ilgilendiren...
Yeni İnsan Hakları ve Demokrasi
“Demokrasi eşitliği değil, fırsat eşitliğini güvence altına alır.” Irving Kristol Yüksek teknoloji devrimi bir yandan bilginin...
Geleceği Hazırlamak
“Geçmisi degistiremeyiz, ama gelecegi kazanabilir veya kaybedebiliriz.” Lyndon B. Johnson Strateji çalismalarinin belki de en önemli...
Dijital Devlet
“Teknoloji, değişimin dev motorudur.” Alvin Toffler Dünyadaki teknolojik gelişmeler sadece özel sektörde rekabeti değil, aynı zamanda...
Sivil Toplum Destekli Üniversite
“Yalnızca eğitimli kişiler gerçekten özgürdür.” Epictetus Çağımızda eğitimin önemi gün geçtikçe artıyor. Sadece daha yüksek katma...
Bizden Olan Değil – En İyi Olan
“Kendi saygınlığınıza değer veriyorsanız, kaliteli insanlarla bağ kurun. Yanlış insanlarla birlikte olmaktansa, yalnız olmak yeğdir.” George...
Sınırları Aşmak
“Kuşun kanatlanıp uçabilmesi için kabuğun kırılması gerekir.” Lord Alfred Tennyson Günümüzde büyümenin önündeki en önemli engel...
Temsili Demokrasiden Katılımcı Demokrasiye
“Binlerce kilometre sürecek bir yolculuk, küçücük bir adımla başlar” Konfiçyüs Uygulanmayan kararlar değer yaratmaz. Sahiplenilmeyen kararlar...
Zenginliğin Formülü Kalite
“Bazı insanlar çevrelerine bakar ve ‘Neden?’ diye sorar. Ben hayal ederim ve ‘Neden olmasın?’ derim.” Robert...